Ankara Millî Kütüphane'de bulunan 06 Mil Yz Cönk 75 numaralı cönk (İnceleme-metin)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hülya Uğurlu Semerci

Danışman: Erol Aksoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Cönkler halk edebiyatımızın yazılı kaynakları arasında önemli bir yere sahiptir. Cönkler genellikle yüzyıllar önce yaşamış halk şairlerinin şiirlerinin veya folklor malzemesinin kayıt altına alındığı defterlerdir. Cönkler şekil itibariyle sırtı dar, ensiz, deri kaplı defterlerdir. Bu defterlerin kapakları ve iç sayfaları kimi zaman saklama koşullarının olumsuzluğu sebebiyle kopmuş ya da deformasyona uğramış olabilir. Geçmiş hakkında günümüze ışık tuttuğu için kültürel hazinelerimizden biridir. Bu hazineler çok çeşitli muhteva zenginliğine sahiptir. Cönkler, herkesçe tanınan bir şairin dilden dile dolaşan şiirlerini içerebileceği gibi cöngü kaleme alan kişinin şiirlerini, kişisel notlarını, çeşitli duaları vs. içerebilir. Bu eserlerde şiirin yanı sıra dönemin sosyal ve kültürel hayatını anlamamızı sağlayacak hususlara yer verilebilir. Bu çalışmada Millî Kütüphanede "06 Mil Yz Cönk 75" yer numarasıyla kayıtlı cönk, günümüz Türkçesine aktarılmıştır. Eserin müstensihi, Nuh Efendi İsmail Hakkı'dır. 96 varaktan oluşan eserde Âşık Ömer, Âşık Yunus, Kuddûsî, Nesimî, Nûrî, Rûzî, Seyranî, Şem'î, Zâtî, Dadalı gibi şairlerin şiirleri ve bu şiirlerin yanı sıra mensur metinler de bulunmaktadır. Anahtar kelimeler: Cönk, kültür, folklor.