KRİTİK ENDEMİK CENTAUREA AMAENA'NIN DOKU KÜLTÜRÜ YÖNTEMLERİYLE HIZLI ÇOĞALTIMI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGE EKİNCİ

Danışman: Satı Uzun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada kritik endemik Centaurea amaena Boiss & Balansa'nın in vitro koşullarda hızlı çoğaltım potansiyeli araştırılmıştır. Tohumlar %3 sukroz içeren %0.7 agar ile katılaştırılmış Murashige ve Skoog (MS) besin ortamında çimlendirilmiştir. Oluşan fidelerin kotiledon, yaprak ve kotiledon boğumları farklı konsantrasyonlarda 6-benzilaminopurine (BAP; 1-4 mg/L), Thidiazuron (TDZ;0.3-1.2 mg/L) ve meta-Topolin (mT; 0.5-4 mg/L) sitokininlerini veya bunların 0.5 mg/L α-naftelenasetik asit (NAA) ile kombinasyonları içeren MS besin ortamında kültüre alınmıştır. Araştırma sonucunda kotiledon ve yaprak eksplantlarında TDZ konsantrasyonları veya bunların NAA ile kombinasyonlarında sadece kallus oluşumu gözlenmiştir. Kotiledon ve yaprak eksplantlarında sırasıyla en yüksek eksplant başına sürgün sayısı sırasıyla 4.152 ve 4.132 adet ile 1 mg/L ve 4 mg/L mT içeren MS besin ortamlarında saptanmıştır. Aksiller sürgün rejenerasyonu amacıyla yürütülen çalışmada ise en yüksek eksplant başına sürgün sayısı 4 mg/L mT içeren MS besin ortamında 9.975 adet olarak tespit edilmiştir. Çalışmada gelişen sürgünler, 2.0 mg/L indole-3-bütirik asit (IBA) içeren yarım MS besin ortamında %50.00 frekans ile köklendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Centaurea amaena Boiss & Balansa, in vitro rejenerasyon, oksin, sitokinin.