İletişim aracı olarak işaret dilinin kullanılması ve işaret dilinin medyada temsili üzerine uygulamalı bir çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM ÖPENGİN

Danışman: Mustafa Cıngı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ses çıkaramamaları ve sesi duyamamaları gerekçesiyle işitme engelliler uzun bir süre toplumda kabul görmemişlerdir. Dilden mahrum olduğuna inanılan sağırların aslında kendilerine özgü dilleri vardır. İşaret dili işitme engellilerin bedensel hareketlerle oluşturdukları bir dildir ve iletişim için yeterli bir iletişim kanalıdır. Bunun anlaşılmasıyla beraber konuşabilen insanlar işitme engelli bireyleri kendi dünyalarında kabul etmeye başlamış, iletişim yöntemlerini benimsemiş ve sonuç olarak işitme engelli bireylerle iletişim daha verimli hale gelmiştir. İşaret dilinde duymanın işlevini görmek, konuşmanın yerini bedensel hareketler almaktadır. Bu nedenle işaret dili görsel dil olarak nitelendirilmektedir. İşitme engelliler tarafından oluşturulan bu görsel dil, dilbilimsel ve iletişimbilimsel bütün özellikleri taşımaktadır. "İletişim Aracı Olarak İşaret Dilinin Kullanılması ve İşaret Dilinin Medyada Temsili Üzerine Uygulamalı Bir çalışma" adlı yüksek lisans çalışmasının amacı işitme engellileri topluluğunun dili olan işaret dilinin iletişim için gerekli bütün unsurları taşıdığına ve iletişim için yeterli bir kanal olduğuna dikkat çekmektir. Literatür taramasında iletişim aracı olarak işaret dili konusunda büyük bir literatür boşluğu fark edilmiştir. Bu nedenle çalışma, iletişim ve işaret dili konudaki literatür boşluğuna dikkat çekmeye ve boşluğu gidermeyi amaçlamaktadır. Çalışma, işaret dilinin iletişim için yeterli bir kanal olduğunu ortaya koymakla birlikte birtakım sınırlılıklara sahiptir. İşaret dilinin iletişimbilimsel açıdan ele alınması ilk sınırlılığıdır. Çalışmada analiz edilen programlar, medyanın eğitsel, eğlence ve bilgi verme işlevleri doğrultusunda seçilmiştir. Programlar, Türk İşaret Dili'ne göre çözümlenmiştir. Çalışmada işaret dilinin iletişim için gerekli öğeleri barındırdığı ve dolayısıyla iletişim için yeterli bir araç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.