Diyabetik ratlarda karanfil uçucu yağının Staphylococcus aureus ile enfekte yara iyileşmesine etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL KAHRAMAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sultan Taşcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

DİYABETİK RATLARDA KARANFİL UÇUCU YAĞININ STAPHYLOCOCCUS AUREUS İLEENFEKTE YARA İYİLEŞMESİNE ETKİSİ Hilal KAHRAMAN Sağlık Bilimleri Enstitüsü Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Doktora Programı Doktora Tezi, Temmuz 2024 ÖZET Bu araştırma, diyabetli ratlarda Staphylococcus Aureus ile oluşturulan enfekte yarada karanfil uçucu yağının yara iyileşmesi ve bakteri yükünün azalması üzerine etkisini belirlemek amacıyla tek kör randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yürütülmüştür. Araştırmanın deney aşaması Erciyes Üniversitesi Deneysel Araştırmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde (DEKAM), Patolojik analizleri Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Patoloji Laboratuvarı'nda, mikrobiyolojik analizleri ise Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Laboratuvarı'nda gerçekleştirilmiştir. Deneyde ön çalışmada 9 ana çalışmada 72 olmak üzere 81 adet Sprague-Dawley cinsi rat kullanılmıştır. Toplamda Sağlıklı (n=24), Diyabetik (n=24) ve Diyabetik enfekte (n=24) olmak üzere üç grup oluşturulmuş ve her bir grupta zeytinyağı (n=8), karanfil yağı (n=8) ve antibiyotik (n=8) tedavi alt grupları oluşturulmuştur. Her gruba 6 mm çapında eksizyonel yara oluşturulmuş enfekte grup standart Staphylococcus Aureus suşu (25923) ile enfekte edilmiştir. Bakteri inokülasyonunun 3. gününde lezyon oluşumu gözlenmiştir. Her gruba 14. güne kadar yer aldığı alt gruba yönelik tedavi (zeytinyağı, karanfil yağı ve antibiyotik) uygulanmıştır. Yara alanının kontaminasyonunu önlemek için özel pansuman ile kapatılmıştır. Her bir gruptan 3., 7. günde birer doku örneği 14. günde ise tüm ratlarda doku örneği alınarak histopatolojik ve immunohistokimyasal analizleri yapılmıştır. Mikrobiyolojik inceleme için 3., 7. ve14. gün sürüntü örneği alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Kruskal Wallis analizi, Friedman analizi, Bonferroni analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p 0.05). Granülasyon, fibroblast, kollajen birikimi ve epitelizasyon skorlamasında ise hem diyabetik hem de diyabetik enfekte grupta tedavi grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiş olup bu farkın zeytinyağı grubundan kaynaklandığı saptanmıştır (p<0.05). Enfekte grubun mikrobiyolojik incelemesinde 3. günde tedavi grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı, ancak 7. ve 14. günlerde antibiyotik ve karanfil yağı grubunda zeytinyağı grubuna kıyasla anlamlı düzeyde bakteri yoğunluğunun azaldığı tespit edilmiştir (p<0.05). Bu araştırmadan elde edilen bulgular, hem diyabetik hem de diyabetik enfekte grupta karanfil yağının yara iyileşmesinde ve bakteri yoğunluğunu azaltmada etkili olduğunu göstermektedir. Anahtar kelimeler: Diyabetik Enfekte Yara; Diyabetik Yara; Karanfil Yağı; Staphylococcus Aureus; Yara İyileşmesi.