Narsisizm Etiyolojisi ve Dindarlıkla İlişkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülçin Orhan

Danışman: Ali Kuşat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Psikoloji, psikiyatri ve işletme başta olmak üzere birçok disiplindeki araştırmalara konu olan narsisizmin, insanlık var oldukça incelenmeye devam edecek bir çalışma alanı olması muhtemeldir. Son yıllarda narsisizmin, diğer disiplinlerde olduğu gibi felsefe ve din bilimleri alanında da önemi artmış, narsisizm ve dindarlığı konu alan makaleler yayınlanmaya başlamıştır. Bu çalışmada, öncelikle, narsisizmin etiyolojisine yönelik alanyazında mevcut olan teorilere değinilmiştir. Örneklemin çocukluk döneminde maruz kaldığı olumsuz ebeveyn tutumlarının narsisistik kişiliğe sebep olduğunun, dindar bireylerde narsisistik eğilimlerin daha az görül-düğünün, dini, iç-güdümlü olarak yaşayan kişilerde narsisistik eğilimlerin daha az; dış-güdümlü olarak yaşayan kişilerde ise daha fazla görüleceğinin ortaya konması bu çalışmanın amaçlarını oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi, Eskişehir ilindeki bir yükseköğretim kurumunda öğrenim görmekte olan 18-34 yaş aralığı 357 öğrenciden oluşmuştur. Çalışmanın verileri; alanyazın taranarak oluşturulmuş olan Sosyo-demografik Bilgi Formu, Narsistik Kişilik Envanteri, Ok-Dini Tutum Ölçeği, İç-güdümlü ve Dış-güdümlü Dindarlık Ölçekleri aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, çapraz tablolar ve ki kare analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda narsisitik eğilimlerle ibadet düzeyi, annenin ve babanın sosyal ve ekonomik dayanışması ve annenin ibadet gerçekleştiriyor oluşu, dindarlığın davranış ve biliş boyutu arasında ters yönde bir ilişki söz konusu iken, dini dış-güdümlü yaşıyor olma, olumsuz ebeveyn figürleri, ailede dahi çocuk rolü oynama, ebeveynin aşırı övgüsü, çocuğun ailede otorite rolü üstlenmesi, ebeveynin çocuğunun istisnai yetenek ve becerileri olduğuna yönelik inancı, sınır koymayıp fazlaca şefkatli davranan ebeveyn tutumları, alkol, sigara kullanımı ve üst sosyoekonomik düzeye sahip olma ile örneklemin narsisizm düzeyi arasında aynı yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Narsistik Eğilimler, Dindarlık, Ebeveyn Tutumları, Ki Kare Analizi.