Buzağıların sütle besleme döneminde postbiyotik kullanımının performans parametreleri ile rumen sıvısı ve immun sistem değişkenlerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HAYVAN BESLEME VE BESLENME HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL ÖZTAŞ
Danışman: KANBER KARA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:BUZAĞILARIN SÜTLE BESLEME DÖNEMİNDE POSTBİYOTİK KULLANIMININ PERFORMANS PARAMETRELERİ İLE RUMEN SIVISI VE İMMUN SİSTEM DEĞİŞKENLERİNE ETKİSİ İsmail ÖZTAŞ Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ocak, 2026 Danışman: Prof. Dr. Kanber KARA ÖZET Bu çalışmada, buzağıların süt ile besleme döneminde Saccharomyces cerevisiae fermentasyon ürünlerinin (postbiyotik) süt ile birlikte verilmesinin büyüme parametreleri, rumen sıvısı kısa zincirli yağ asiti ve amonyak azotu konsantrasyonu, rumen metagenomik profili ve kan immun sistem değişkenlerine etkilerinin belirlenmesi amaçlandı. Çalışmada 7 günlük yaşta 30 baş Holstein ırkı buzağı her grupta 10 baş olmak üzere 0 g/gün (kontrol grubu), 3,5 g/gün (POST35) ve 5 g/gün (POST50) Saccharomyces cerevisiae fermentasyon ürünleri içeren ticari postbiyotik ürünü katılan tam yağlı süt ile sütten kesim yaşına (70. günlük yaş) kadar beslendi. Çalışmada rumen sıvısında laktik asit, asetik asit (AA), propiyonik asit (PA), bütirik asit (BA), valerik asit (VA), iso-bütirik asit (IBA), iso-valerik asit (IVA), düz ve dallı kısa zincirli yağ asiti (SCFA ve BSCFA), toplam kısa zincirli yağ asitleri (TSCFA) ve amonyak azotu (NH3-N) konsantrasyonu saptandı. Rumen sıvısında 16S ribozomal RNA geninin V3 ve V4 bölgelerinden metagenomik profil saptandı. Sütten kesim zamanında alınan kan örneklerinde immunglobulinler (IgM, IgG, IgA ve IgE), interlökinler (interlökin 1 beta (IL-1β), interlökin-6 (IL-6), interferon-gamma (IFN-γ), tümör nekrozis Faktör (TNF-α) ve serum amiloid-A (SAA) düzeyleri saptandı. Çalışmada buzağı cidago yüksekliği Saccharomyces cerevisiae fermentasyonu ürünü ilavesiyle arttı (P 0,05), ancak 70. günde kontrol grubuyla benzerdi (P > 0,05). Rumen sıvısı pH değeri POST50 ile yükseldi (P <0,05). Rumen sıvısında genus Shuttleworthia, Saccharimonadales_uncultured_genus, Olsenella, Eubacterium_ruminantium_group ve Candidatus_Saccharimonas relatif oranları postbiyotiğin artan dozu ile linear olarak arttı (P < 0,05). Genus Dialister, Lachnospiraceae_uncultured_genus, Acetitomaculum, Rikenellaceae_RC9_gut_group ise relatif oranları postbiyotiğin dozu arttıkça azaldı (P < 0,05). POST35 grubunda g__Lachnospiraceae_NK3A20_group, g__Selenomonadaceae_uncultured_genus, g__Treponema, g__Erysipelotrichaceae_UCG_009 relatif oranları kontrol ve POST50 gruplarına göre daha yüksekti (P < 0,05). Serum IgG ve IgM konsantrasyonu POST50 grubunda sütten kesim yaşında arttı (P < 0,05). Sonuç olarak, postbiyotiklerin buzağıların büyümesini, rumen fermentasyonunu olumlu etkilediği (kısa zincirli yağ asiti ve amonyak azotu) ve rumendeki bakteri profilini değiştirdiği ve ayrıca bağışıklık sistemini desteklediği sonucuna varıldı. Bunun yanında özellikle 3,5 g/gün postbiyotik ilavesi yemlerdeki yapısal (g__Lachnospiraceae_NK3A20_group, g__Erysipelotrichaceae_UCG_009, g__Erysipelotrichaceae_UCG_009) ve kolay fermente olan karbohidratları (g__Selenomonadaceae_uncultured_genus, g__Lachnospiraceae_NK3A20_group, g__Treponema, g__Erysipelotrichaceae_UCG_009) ve proteinleri fermente eden (g_Prevotella) bakterilerin relatif oranını artırarak rumeni modüle ettiği sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Buzağı besleme; immun sistem; metagenom; postbiyotik; rumen; Saccharomyces cerevisiae.