Yapay zeka algoritmaları ile kriptoanaliz

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARKAN KH SHAKR SABONCHI

Danışman: Bahriye Akay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kriptoanaliz anahtara sahip olmadan okunamaz durumda olan metinlerin çözebilen bir metottur. Olası anahtarların grubu, alfabede bulunan bütün harflerin permütasyonlarından oluşabildiğinden bu permütasyonların sayısı oldukça fazladır. Bundan dolayı, Kaba Kuvvet (Brute Force) denilen bütün yöntemleri deneyerek çözüm arama yöntemi zaman açısından etkili bir yol olmaktan uzaktır. Bu nedenle optimal anahtarı bulmak amacı ile sezgisel yapay zeka algoritmaları tabanlı sistematik arama kullanılabilmektedir. Bu tezin amacı, Genetik Algoritma, Diferansiyel Gelişim, Parçacık Sürüsü Optimizasyon, Yapay Arı Kolonisi gibi yapay zeka optimizasyon algoritmalarının modern şifreleme yöntemlerinin de temeli olan Vigenére şifrelemeye uygulanabilirliğini incelemektir. Bu amaçla, farklı uzunluktaki anahtarlar İngilizce ve Türkçe dilindeki çeşitli metinler üzerinde denenmiştir. Vigenére şifrelemenin kriptoanalizinde temel Yapay Arı Koloni Algoritmasının bölgesel arama kabiliyetinin ve yakınsama hızının iyileştirilmesine gereksinim duyulmuştur. Bu nedenle, popülasyonu daha iyi bir alana yönlendirecek daha yüksek uygunluktaki besin kaynaklarını daha etkin kullanmak için Binom çaprazlama operatörü Yapay Arı Koloni Algoritmasına entegre edilmiştir. Önerilen bu yöntem ile elde edilen sonuçların çok rekabetçi olduğu ve karşılaştırılan diğer yöntemlerinden daha kararlı sonuçlar ürettiği gösterilmiştir.