Şanlıurfa'da Osmanlı Dönemi Cami ve Mescit Mimarisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Muhammet ARSLAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Celil ARSLAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şanlıurfa il merkezinde Osmanlı döneminde inşa edilen cami ve mescitler, araştırma konusu olarak seçilmiştir. Bahsi geçen cami ve mescitlerin tarihçeleri ile plan, mimari ve süsleme özellikleri asıl konuyu oluşturmaktadır.1517 yılında Osmanlı toprakları içerisine dâhil olan Şanlıurfa ilinde; 22'si cami, 4'ü mescit olmak üzere toplam 26 adet yapı incelenmiştir.Yörenin Osmanlı'dan önce çeşitli milletler tarafından yoğun bir şekilde kullanılmış olması, mevcut mimarinin köklü bir geçmişe sahip olduğunu göstermektedir. Osmanlı döneminde perçinlenen mimari gelenek; hem kendinden önceki mimari anlayışı bir kenara itmeden günün şartlarına göre kullanmış hem Osmanlı mimarisinin genel kabul gören uygulamalarını sonuna kadar benimsemiş hem de kendi içerisindeki yerel unsurlarla yoğurduğu anlayışı ortaya koyarak, üçlü bir sentez oluşturmuştur. Bu sentezi gerek plan çeşitliliğinde, gerek mimari ve süsleme programlarında açıkça görmek mümkündür.Yukarıda anlatılmaya çalışılan bu mimari sentezin ürünleri olan Osmanlı dönemindeki cami ve mescitlerin genel ve ayrıntılı Foto.ğrafları çekilmiş, ayrıntılı çizimleri yapılmış, katalog kısmında tek tek ve ayrıntılı bir şekilde tarihçe, plan, mimari ve süsleme özellikleri tanıtılmış ve en sonunda geniş çaplı bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur.Son bölüm olan değerlendirme ve karşılaştırma bölümünde, incelenen eserlerin hem geçmişteki etki alanına giren eserler hem de etki altına aldığı kendinden sonra inşa edilen eserler ışığında karşılaştırılması ve değerlendirilmesi yapılarak bir sonuca varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Sanat Tarihi, Şanlıurfa, Cami, Mescit, Mimari.