“Kur'an Kursları Öğretim Programının Eğitimde Program Geliştirme İlkelerine Uygunluğunun Değerlendirilmesi"
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATICE KOCAOGLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet KORKMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Program geliştirme, bir programın daha etkili bir duruma getirilmesi için yapılan tüm çalışmalardır. Program geliştirme çalışmalarının yürütülebilmesi için mevcut programların ele alınıp incelenmesi, varsa eksikliklerin ve eskiyen yönlerin tespit edilip geliştirilmesi lazımdır. Yaygın öğretim kurumlarından biri olan Kur'an Kursları için hazırlanan öğretim programlarının da sürekli olarak değerlendirilip, geliştirilmesi gerekmektedir. Zira bütün eğitim kurumlarında olduğu gibi, Kur'an Kurslarında da, iyi hazırlanmış bir program olmadan öğretim faaliyetinden yeterli verim alınması mümkün değildir. Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Kurslarındaki öğretim faaliyetlerinin daha verimli ve sistemli bir şekilde yürütülebilmesi amacıyla son yıllarda program geliştirme çalışmalarına daha fazla ağırlık vermiştir. Bu amaçla 2004 yılında hazırlanan programlar güncellenip geliştirilerek, 2011 yılında temel ve ek öğretim programları ortaya konmuş ve bu programların pilot uygulaması yapılmıştır. 2012-2013 öğretim yılından itibaren Türkiye genelinde uygulanmaya başlanan 'İhtiyaç Odaklı Öğretim Programı' sayesinde de toplumun her kesiminin Kur'an Kurslarından yararlanabilmesi hedeflenmiştir. Bu araştırmada, 2004 yılında hazırlanmış olan ve bugün uygulanmakta olan ihtiyaç odaklı programın da temelini oluşturan Kur'an Kursları Öğretim Programının, eğitimde program geliştirme ilkelerine göre değerlendirilmesi konu edilmiştir. Araştırma betimsel bir nitelik taşımakta olup, eğitimde program geliştirme, eğitimde program değerlendirme, din eğitimi ve Kur'an Kursları ile ilgili kitap, makale ve tezlerden literatür taraması tekniği ile elde edilen veriler doğrultusunda hazırlanmıştır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümü olan birinci bölümde araştırmanın problemi, amacı, önemi ve sınırlılıkları üzerinde durulmuştur. Araştırma ile ilgili çalışmalar kısaca tanıtılmıştır. Araştırmanın yöntemi ortaya konmuştur. İkinci bölümde Kur'an Kursları Öğretim Programı değerlendirilmiştir. Altı ana başlık altında programın hazırlık aşaması, amaçları, içeriği, öğretme-öğrenme süreçleri, ölçme-değerlendirme boyutu ve öğeleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümünde ise sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Kur'an Kursları Öğretim Programının olumlu yönleri göz ardı edilemez. Bununla birlikte programın eleştirel bir gözle incelenip varsa eksikliklerin ortaya konması, daha iyiye ulaşmada katkı sağlayacaktır. Kur'an Kursları Öğretim Programı, program geliştirme ilkeleri açısından incelendiğinde şu sonuçlara ulaşılmıştır: Kur'an Kursları Öğretim Programında, programın hazırlık aşaması ile ilgili ayrıntılı bilgi yer almamaktadır. Programın temel yaklaşımı ile ilgili bilgi verilmiş ancak esas aldığı program geliştirme modeli net şekilde ortaya konmamıştır. Programın genel ve özel hedefleri, Kur'an Kurslarının amaçlarına uygun olarak hazırlanmıştır. Bununla birlikte, hedef belirleme ve yazma ilkelerine uygunluk konusunda eksik kalan yönler göze çarpmaktadır. Programın, Kur'an-ı Kerim ve Temel Dini Bilgiler konusunda öğrenenlere gerekli bilgileri vermeye yetecek içeriğe sahip olduğu görülmektedir. Programda yer alan, sürece yönelik ilke ve açıklamaların soyut ve kapalı ifadeler içerdiği, örnek ders işlenişlerinin de bu açıklamaları yeterince somutlaştıramadığı görülmektedir. Programın içerik öğesine ağırlık verilerek hazırlandığı ve programda müstakil bir ölçme-değerlendirme bölümünün bulunmadığı da dikkat çekmektedir. Anahtar Kelimeler: Program değerlendirme, Kur'an Kursları, Kur'an Kursları Öğretim Programı