Periyodik Ateş, Aftöz Stomatit, Farenjit, Adenit (PFAPA) Sendromlu Çocuklarda STING (Interferon Genlerin Stimülatörü) Protein Düzeyinin ve Sitokin Profillerinin Değerlendirilmesi

MEHMET MORKOYUNLU

Periyodik Ateş, Aftöz Stomatit, Farenjit, Adenit (PFAPA) Sendromlu Çocuklarda STING (Interferon Genlerin Stimülatörü) Protein Düzeyinin ve Sitokin Profillerinin Değerlendirilmesi

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET MORKOYUNLU

Danışman: Zühal Hamurcu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Periyodik ateş, aftöz stomatit, farenjit ve servikal adenit (PFAPA) sendromu etyolojisi bilinmeyen çocukluk çağında en sık görülen otoinflamatuar hastalıklardan birisidir. Hastalığın teşhisine yönelik kesin bir tanı testi bulunmamasından dolayı, gereksiz ve hatalı ilaç kullanımları artmakta, bu da ailelerin ve hastaların yaşam kalitesini oldukça düşürmektedir. Çalışmamızda, PFAPA sendromu olan çocuklar ile hastalık belirtileri ve klinik tablonun hemen hemen birbirinin aynı olan, üst solunum yolu enfeksiyonu (ÜSYE) olan gruptan ayrımını sağlayacağını düşündüğümüz interferon genlerin stimülatörü (STING) protein düzeyinin ve sitokin profillerinin araştırılarak farklılıkların belirlenmesi amaçlamıştır. Çalışmamızda Erciyes Üniversitesi Pediatri Romatoloji polikliniğine başvuran PFAPA tanısı almış 42 hasta ile Çocuk Acil Servisine başvuran ve ÜSYE tanısı almış 42 çocuğun (kontrol grubu) serum örneklerinde interlökin 1 beta (IL-1β), interlökin 10 (IL-10), Nüclear Factor Kappa-Beta (NF-κβ), Tümör Nekrozis Factör-Alfa (TNF-α), İnterferon-gamma (IFN-γ) ve Stimülator of İnterferon Genes (STING) düzeyleri Enzyme-Linked ImmunoSorbent Assay (ELISA) yöntemiyle analiz edilmiştir. Sonuçlarımıza göre, PFAPA grubunda ortalama serum STING seviyesi 0,7619 ng/L±0,2637 ng/L olarak belirlenirken, ÜSYE grubunda ortalama serum STING seviyesi 1,211 ng/L ±0,3774 ng/L olarak tespit edilmiş, ÜSYE grubuna göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (*p 0.05). ROC analiz sonuçlarına göre STING alt limit değeri 0.7657 ng/L ±0.0412 ng/L, üst limit değeri 0.92520 ng/L ±0.0412 ng/L olarak IL-10 alt limit değeri 0.849 pg/ml ±0.0296 pg/ml, üst limit değeri 0.9734 pg/ml ±0.0296 pg/ml olarak bulunmuştur. Sonuçlarımız, literatürde ilk kez serum STING ve interlökin 10 (IL-10) düzeylerinin, PFAPA sendromu ile üst solunum yolu enfeksiyonu olan hastaları birbirinden ayırt etmede yardımcı parametreler olarak kullanılabileceğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: IL-10; İnterferonlar; Periyodik Ateş; PFAPA; Sitokinler; STING.