Türbe ziyaretleri ve manevi destek ilişkisi; Kayseri Seyyid Burhaneddin Türbesi örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RABİA KUZUCU

Danışman: ALİ KUŞAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, kutsal mekan ziyaretlerinin bireylerde manevi desteğini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın odağında, Kayseri ilinde yer alan Seyyid Burhaneddin Türbesi vardır. Din psikolojisi bağlamında ele alınan bu çalışma, türbe ziyaretlerinin bireylerin içsel dünyalarındaki yansımalarını, ruhsal ve duygusal düzeyde oluşturduğu etkileşimleri ortaya koymayı hedeflemektedir. Seyyid Burhaneddin özelinde yaptığımız çalışmada, kültürel anlamda da ziyaretler görülmüştür. Yerel halk açısından tanınmış olan türbe, çevre illerden de az sayıda olmakla beraber, genel itibari ile Kayseri ilinde oturan ziyaretçilerden oluşmaktadır. Türbe, Hz. Mevlana'nın hocası olan Seyyid Burhaneddin'e ait olması sebebi ile de hem tasavvufi hem kültürel hem de tarihi önem arz etmektedir. Çalışmamızda nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır, veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği tercih edilmiştir. Amaçlı örnekleme yoluyla belirlenen 25 katılımcıyla gerçekleştirilen yüz yüze mülakatlar sonucunda elde edilen veriler, NVivo içerik analiz programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Seyyid Burhaneddin türbesi özelinde yaptığımız çalışmada, türbe ziyaretinin katılımcılar için yalnızca geleneksel bir dini uygulama olmaktan ziyade, manevi destek arayışı, anlam bulma, içsel huzur arayışı, psikolojik rahatlama gibi birçok deneyimi barındıran bir süreç olduğunu gösterir niteliktedir. Katılımcılar ile yapılan görüşmeler bizlere, bu ziyaretlerin umut, teslimiyet, dua, huzur ve şifa gibi bireysel maneviyatla doğrudan ilişkili temalar etrafında şekillendiğini göstermektedir. Zaman zaman kültürel ziyaretler de olduğu görülmekte, bazen de burada sadece huzur bulmak amacıyla katılan ziyaretçilerin de olduğu görülmektedir. Bahsi geçen türbe özelinde yaptığımız değerlendirmeler ile türbe hakkında, çevre halkı tarafından ilgi gören; yenilenme, arınma, dua etme, ibadet etme, huzur bulma, anlam arama mekanı niteliği taşımakta ve kültürel ve manevi olarak önem arz etmektedir diyebiliriz.