Tavuklarda Enterocytozoon bieneusi ve Encephalitozoon türlerinin moleküler prevalansı, genotiplendirilmesi ve insan sağlığı açısından risk potansiyelleri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Klinik Öncesi Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nuri Ercan

Danışman: Önder Düzlü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada; Kayseri, Kırşehir ve Nevşehir bölgelerinde zoonotik karakterli E. bieneusi ve Encephalitozoon spp. türlerinin tavuklardaki moleküler prevalansı, genotiplendirilmesi ve insan sağlığı açısından risk potansiyellerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Örnekleme bölgelerinde halk elinde yetiştirilen serbest gezen tavuklardan, yumurtacı tavuk ve etlik piliç (broyler) işletmelerinden toplam 300 adet dışkı örneği toplanmış ve gDNA izolasyonları yapılmıştır. Elde edilen gDNA izolatları, ITS, SSU rRNA ve LSU rRNA gen bölgelerini amplifiye eden tür spesifik ve microsporidia genel primer çiftleri kullanılarak Nested-PCR yöntemi ile incelenmiştir. Analizler sonucu pozitif belirlenen 24 (%8) örnekten E. bieneusi pozitifliği 22 (%7,3) örnekte, Microsporidia sp. pozitifliği ise 2 (%0,7) örnekte tespit edilmiştir. Sekans analizleri sonucu; E. bieneusi izolatlarının iki ayrı genotipte gruplandığı ve en yaygın genotip olarak 21 örnekte (%95) Dünya'da ilk kez rapor edilen ERUNT1 genotipi, bir (%0,5) örnekte ise daha önce aynı bölgede sığırlarda rapor edilen ERUSS1 genotipi olduğu belirlenmiştir. Filogenetik analizler sonucu ERUSS1 genotipinin farklı ülkelerden bildirilen geniş konak aralığına sahip Grup 2 içerisinde, ERUNT1 genotipinin ise zoonotik karakterli genotiplerin sıklıkla yer aldığı Grup 1 içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Sekans karakterizasyonu yapılan ve aynı haplotipi paylaşan diğer iki izolatın ise en yakın identikliği %12 genetik farklılıkla GenBank veritabanında Nosema ceranae türüne gösterdiği belirlenmiş olup, Microsporidia sp. olarak kayıt altına alınmıştır. Sonuç olarak, insanlarda ve farklı konaklarda fırsatçı patojen enfeksiyonlarına yol açan E. bieneusi'nin tavuklarda moleküler prevalansı, filogenetik karakterizasyonu ve insan sağlığı açısından oluşturduğu risk potansiyelleri Türkiye için ilk kez ortaya konmuştur.