Karahanlı Türkçesiyle Yazılmış Kur'an Tercümesi (Tiem 73) Üzerine Bir Dil İncelemesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çevre Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Güler AKAR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Galip GÜNER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkler X. yüzyılda, Karahanlılar döneminde İslâmiyeti resmî olarak kabul etmişlerdir. İslâmiyetin toplu bir şekilde kabul edilmesinin ardından Kur'an-ı Kerîm'in Türkçeye çevrilmesi bir gereklilik hâlini almıştır. Bu gereklilik hâli mütercimleri sosyal bir sorumluluğun yanı sıra günahkâr olmak korkusundan dolayı dilcilik açısından büyük bir titizliğe sevk etmiştir. Bu çalışmada, Karahanlı Türkçesi döneminde yazılmış olan İstanbul Türk İslâm Eserleri Müzesi numara 73'te bulunan Kur'an tercümesi incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken Kök ve Ünlü tarafından hazırlanan doktora çalışmaları esas alınmıştır. Çalışmanın Giriş bölümünde Karahanlılar, Karahanlı Türkçesi ve bu dönemin eserlerine değinilerek TİEM 73 hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra eser "Ses Bilgisi", sözcük yapımı ve çekimi, sözcük türleri ve "Fiilimsiler" açısından incelenmiştir. Ses Bilgisi kısmında ses olayları, ses değişimleri, ünlü ve ünsüz uyumları ele alınmıştır. İsimler ve fiiller yapıları bakımından incelenmiş, sözcük yapımında kullanılan yapım ekleri ve bunların özellikleri belirlenmiştir. İsim ve fiil çekim ekleri ayrı ayrı başlıklar altında incelenmiştir. İsim ve fiiller dışında kalan sözcük türleri "Sıfatlar", "Zamirler", "Zarflar" ve "Edatlar" da ayrı başlıklar altında ele alınmışlardır. Sonuç kısmında yapılan çalışma ile ilgili özet bilgilere ve önemli görülen bazı özelliklere değinilmiştir.