Balık geçitlerinin hidrolik açıdan değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OĞUZ SORGUCU
Danışman: Ahmet Alper Öner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünya nüfusunun artması ve sanayinin gelişmesiyle birlikte su ve enerjiye olan gereksinime paralel olarak akarsular üzerine yapılan; bent, bağlama, baraj, hidroelektrik santrali gibi su yapılarında hızlı bir artış meydana gelmiştir. İhtiyaç doğrultusunda sayıları her geçen gün daha da artan, akarsular üzerine inşa edilen su yapılarının akarsulardaki ekosistem üzerinde önemli değişikliklere sebep olduğu ve sucul organizmaları etkilediği bilinmektedir. Yumurtlama yada beslenme için, membadan mansaba yada mansaptan membaya göç etmek zorunda olan balıkların göç yollarına yapılan bu tür su yapıları pek çok balık türünün geleceğini etkilemektedir. Akarsular üzerine yapılan yapıların bu tür olumsuz etkilerini azaltmak, su canlılarının popülâsyonlarına ve ekosisteme verilen zararı minimuma indirebilmek amacıyla su canlılarının geçişini sağlayacak geçitler inşa etme zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Balıkların yumurtlama ya da beslenmeleri için akarsular üzerine sonradan inşa edilmiş engelleri aşabilmeleri amacıyla tasarlanan yapılara "Balık Geçidi" denir. Bu çalışmada, inşa edilmesi aynı zamanda yasal bir zorunluluk da olan, teknik balık geçitlerinden, ülkemizde ve dünyada en çok kullanılan "Havuzlu Balık Geçidi" hidroliği deneysel olarak incelenmiştir. Laboratuar şartları açısından ½ ölçeğinde küçültülen balık geçidi deneylerinde Froud benzerliği kullanılmıştır. Genel olarak havuzlardaki en büyük hızın, memba tarafındaki ilk havuzda, orifisin hemen mansabında olduğu bulunmuştur. Ayrıca havuzlar içerisinde, balığın dinlenebileceği düşük hız bölgelerinin de oluştuğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Havuzlu Balık Geçidi; Ekolojik denge; Orifis; Baraj ve Kabarma yapıları