Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA URUÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Neslihan Öner
Eş Danışman: Arda Borlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İşçi beslenmesi iş sağlığı ve toplum sağlığı açısından oldukça önemlidir. Bu araştırma işçilere verilen bireysel beslenme eğitiminin fiziksel aktivite durumu, besin ve besin ögesi alımı ve beslenme bilgi düzeyine etkisini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma randomize kontrollü olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 18 yaşından büyük toplam 74 işçi katılmıştır. Gebe, emziren, kronik hastalığı olan veya özel bir diyet uygulayan işçiler çalışmaya dâhil edilmemiştir. Eğitim grubu 36 ve kontrol grubu 38 işçiden oluşmaktadır. Planlanan beslenme eğitimi, bireysel beslenme eğitimi olacak şekilde iki hafta ara ile iki kez Powerpoint sunumu ile desteklenerek verilmiştir. Birinci eğitim sonrasında broşür verilmiş ve eğitimler arasında Whatsapp üzerinden bilgi görselleri gönderilmiştir. Kontrol grubuna hiçbir eğitim yapılmamış olup yalnızca broşür verilmiştir. İki grupta da eğitim öncesi(başlangıç), eğitim sonrası (2.hafta) ve eğitimden iki ay sonra (10.hafta) olmak üzere üç kez anket formu doldurulmuştur. Anket formu sosyodemografik özellikler, Uluslararası Fiziksel Aktivite-Kısa Formu, üç günlük besin tüketim kaydı ve Genel Beslenme Bilgi Anketi (GNKQ)'ni içermektedir. GNKQ 4 alt bölümden oluşan toplam 127 soruyu içermektedir. Çalışmanın sonucunda eğitim grubunda ölçüm zamanlarına göre toplam beslenme bilgi puanı ve alt bölüm puanları artarak anlamlı şekilde farklılık göstermiştir (p<0.05). Eğitim ve kontrol grubu karşılaştırıldığında başlangıçta farklılık görülmezken; ikinci hafta ve onuncu haftada eğitim grubunun toplam beslenme bilgi puanı ve alt bölüm puanlarının kontrol grubuna kıyasla anlamlı ölçüde fazla olduğu görülmüştür. Karbonhidrat ve sodyum alımı anlamlı şekilde azalmıştır (p<0.05). Süt ve süt ürünleri grubu ve meyve grubu alımında anlamlı bir artış gözlenirken; şeker alımında azalma gözlenmiştir (p<0.05). Fiziksel aktivite kategorisi açısından ikinci haftada eğitim grubunda yer alan işçilerin inaktif fiziksel aktivite kategorisinde olma durumu kontrol grubuna kıyasla daha düşük; minimal aktif veya çok aktif fiziksel aktivite kategorisinde olma durumu ise daha yüksek; onuncu haftada ise inaktif fiziksel aktivite kategorisine sahip olma durumu kontrol grubuna kıyasla daha düşük; çok aktif fiziksel aktivite kategorisine sahip olma durumu ise daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Bu araştırmada işçilere verilen bireysel beslenme eğitiminin beslenme bilgi düzeyini önemli ölçüde artırdığı fakat bunun daha fazla davranışa yansıması için daha fazla müdahaleye ihtiyaç olduğunu ortaya konmuştur.