Streptozotosin ile deneysel diyabet oluşturulmuş rat böbreklerinde L-arjinin'in dönüştürücü büyüme faktör beta 1 (TGF-β1) ekspresyonu üzerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYTEN KARABEKİR
Danışman: Duygu Yaman Gram
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:STREPTOZOTOSİN İLE DENEYSEL DİYABET OLUŞTURULMUŞ RAT BÖBREKLERİNDE L-ARJİNİN'İN DÖNÜŞTÜRÜCÜ BÜYÜME FAKTÖR BETA 1 (TGF-β1) EKSPRESYONU ÜZERİNE ETKİLERİ Ayten KARABEKİR Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Veterinerlik Patolojisi Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ağustos 2024 Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Duygu YAMAN GRAM ÖZET Diyabetik nefropati (DN), diyabetik hastaların % 40'ından fazlasını etkileyen, önemli mikrovasküler komplikasyonlardan biridir. Diyabetik nefropatide reaktif oksijen aracılı endotel disfonksiyon, vasküler hasarın patogenezinde rol oynayan önemli bir nedendir. Oksijen metabolitlerinin endotelyal hasara aracılık ettiği durumlarda, L-arjinin, reaktif oksijen türleri ile etkileşime girerek koruyucu etki göstermektedir. Bu nedenle, bu çalışmada, streptozotosin (STZ) ile tip 1 Diabetes mellitus oluşturulan ratlarda böbrek dokusunda L-arjinin'in histolojik yapı üzerine etkilerinin ve ayrıca DN patogenezinde ve endotel-mezenkimal dönüşümde rol oynayan önemli bir fibrojenik faktör olan transforme edici büyüme faktörü beta 1'in (TGF-β1) böbrek dokusu düzeyinin ELISA ile, lokalizasyonunun da immunohistokimyasal olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Kırk sekiz adet (250-300 g) erkek Wistar albino rat, her birinde 12 adet olacak şekilde dört gruba ayrılmıştır. Kontrol grubuna 0.1 mol/L (c.a./gün) sodyum sitrat tamponu i.p. olarak; L-arjinin grubuna 100 mg/kg (c.a./gün) L-arjinin gavaj ile; STZ grubuna 50 mg/kg (c.a.) STZ i.p. olarak; STZ+L-arjinin grubuna 50 mg/kg (c.a.) STZ i.p.+ 100 mg/kg (c.a./gün) L-arjinin gavaj ile yirmi bir gün boyunca verilmiştir. Deneysel olarak diyabet oluşturulan rat böbreklerinde glomerul yapılarının genişlediği, hem glomerul kapillerinde hem de intersitisyumdaki damarların içerisinde eritrositlerin yoğun olduğu ve staz yaptığı, bazı tübüllerde ise epitel hücrelerinde sitoplazmik vakuolizasyon gözlenmiştir. Ayrıca glomeruluslarda ve tübüllerde hiyalin birikimi saptanmıştır. Tüm gruplarda proksimal ve distal tübül epitellerinde ve damarların media katmanında TGF-β1'in lokalize olduğu görülmüştür. Ancak kontrol ve L-arjinin grubu böbrek kesitlerinde diyabet oluşturulmuş gruplara göre az sayıda tübül hücresinde, oldukça hafif şiddette TGF-β1 immünoreaktivitesi gözlenmiştir. Diyabet oluşturulan gruplarda kontrol ve L-arjinin gruplarına göre böbrek TGF-β1 düzeyinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Diyabetli gruplarda artan böbrek TGF-β1 düzeylerinin L-arjinin uygulaması ile önemli oranda düştüğü gözlenmiştir. Sonuç olarak diyabetli ratlarda morfolojik olarak meydana gelen değişikliklerin yanında TGF-β1 düzeylerinin arttığı ortaya konulmuş olup, L-arjinin uygulamasının fibrotik ve endotel mezenkim dönüşümünü uyaran bir faktör olan TGF-β1 düzeyini azaltması, diyabet aracılı böbrek damar hasarlarının önlenmesinde L-arjinin kullanımının yararlı olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Böbrek; Diabetes mellitus; L-arjinin; Rat; TGF-β1