Apigenin'in meme kanseri hücre hattında sitotoksik ve anti-anjiogenik etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ECZACILIK BİYOKİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERAT BEYZA GÜCÜYETMEZ
Danışman: MÜNEVVER BARAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kanser, çok sayıda araştırmaya rağmen dünya çapında önemli bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Mevcut kemoterapötik ajanlar, birikerek çoğalan mutasyonlar ve gelişen çoklu ilaç dirençleri nedeniyle tedavide yetersiz kalabilmekte ve yan etki riskleri yüksek olabilmektedir. Bu nedenle kanser hücrelerinde daha seçici sitotoksik ve antiproliferatif etki gösterebilecek yeni ajanlara ihtiyaç duyulmaktadır. Fitokimyasal bir flavonoid olan apigenin; antioksidan ve anti-inflamatuvar özellikleriyle dikkat çekmekte ve kanser hücrelerinde potansiyel terapötik etkiler sergileyebilmektedir. Tümör progresyonunda kritik süreçlerden biri anjiyogenez olup, VEGF-A yeni damar oluşumunu teşvik eden başlıca faktörlerden biridir. COX-2 ise prostaglandin üretimini artırarak tümör hücre proliferasyonu ve anjiyogenez süreçlerine katkıda bulunabilmektedir. Bu çalışma, apigeninin insan meme kanseri hücre hattı MDA-MB-231 üzerindeki sitotoksik ve potansiyel anti-anjiyojenik etkilerini in vitro olarak incelemeyi amaçlandı. Hücrelere 24, 48 ve 72 saat süreyle farklı dozlarda apigenin ve sisplatin uygulandı, hücre canlılığı MTT analizi ile değerlendirildi. Apigeninin 48. saatte IC₅₀ değeri 12,89 µM; sisplatinin 48. saatte IC₅₀ değeri 5,84 µM olarak saptandı. IC₅₀ konsantrasyonlarında yapılan immünositokimyasal analizlerde VEGF-A ve COX-2 ekspresyonundaki değişimler değerlendirildi. Sisplatin sonrası VEGF-A ve COX-2 immünreaktivitesinde artış gözlenirken, apigenin tek başına uygulandığında her iki belirteçte azalma eğilimi gösterdi ve kombinasyon grubunda ise apigeninin, sisplatine bağlı artışı kısmen baskılayıcı/modülatör bir etkisi gözlendi (p<0,001). Sonuç olarak, apigeninin MDA-MB-231 hücrelerinde VEGF-A/COX-2 ile ilişkili süreçler yoluyla antiproliferatif etkiler ve potansiyel anti-anjiyojenik ve anti-enflamatuar potansiyel gösterebileceği düşünülmektedir, ancak bu etkiyi açıklığa kavuşturmak için daha kapsamlı nicel analizlere ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Apigenin; Meme kanseri; Anjiyogenez; Sitotoksisite.