Hastanede yatan 1-18 yaş çocuklarda iki farklı tarama aracı ile malnütrisyon riskinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Eda Başmısırlı

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Habibe ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu kesitsel çalışma, Erciyes Üniversitesi Mustafa Eraslan ve Fevzi Mercan Çocuk Hastanesi'nde, 1-18 yaş 233 hastada Çocuk Yorkhill Malnütrisyon Skoru (PYMS) ve Bozulmuş Beslenme Durumu ve Büyüme Riski İçin Tarama Aracı (STRONGkids) ile malnütrisyon riskini belirleyerek, elde edilen verilerin antropometrik ölçümlerle karşılaştırılması amacıyla yürütülmüştür. Hastaların demografik özellikleri, yüz yüze görüşme yöntemi ile araştırmacı tarafından anket formuna kaydedilmiştir. Malnütrisyon durumu boy uzunluğu, vücut ağırlığı ölçümlerinden hesaplanan Beden Kütle İndeksi (BKİ kg/m2) ve yaşa göre boy uzunluklarının z skoruna göre belirlenmiş ayrıca, üst orta kol çevresi (ÜOKÇ), triseps, biseps deri kıvrım kalınlıkları ve bilek çevresi ölçümleri yapılmıştır. Malnütrisyon riski PYMS ve STRONGkids tarama aracı ile belirlenmiştir. Hastaların %54.9'u (n=128) erkek, %45.1'i (n=105) kız olup, yaşlarının medyan değeri 8.06 (en küçük 1-en büyük 18) yıldır. BKİ z-skorlarına göre hastaların %15.9'u akut malnütrisyonlu, yaşa göre boy uzunluğuna göre ise, %19.7'si kronik malnütrisyonludur. STRONGkids tarama aracına göre hastaların düşük, orta ve yüksek malnütrisyon riski taşıması ile yattıkları klinikler arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı iken (p 0.05). PYMS ile yüksek malnütrisyon riski taşıyan hastaların vücut ağırlığı, BKİ, bilek çevresi z-skorlarının düşük ve orta malnütrisyon riski taşıyanlardan daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Boy uzunluğu, triseps, biseps z-skorlarının yüksek malnütrisyon riski taşıyanlarda düşük risk taşıyanlardan anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.05). Ayrıca, tüm risk kategorileri arasında ÜOKÇ z-skorlarının anlamlı olarak daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0.05). Antropometrik ölçümlerin z-skorlarının, STRONGkids'in tüm kategorilerinde anlamlı olarak farklı olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Bu sonuçlar doğrultusunda yatan hasta çocukların malnütrisyon riski açısından kolay ve kısa süreli olan tarama araçları kullanılarak belirlenmesi gerektiği ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler. Malnütrisyon, PYMS, STRONGkids, boy, ağırlık