Arap dilinde atıf harfleri: Anlamı ve kullanımı konusundaki ihtilaflar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ARAP DİLİ VE BELAGATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CELAL ŞİRİNKAYA
Danışman: Kadir Kınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Arap dilinde harf, tek başına bir anlam ifade etmemekle beraber Arapça söz dizimi içinde isim ve fiille kombine edildiğinde geniş bir anlam çeşitliliği ifade etmesi, onu dilde önemli bir konuma yerleştirmiştir. Bu sebeple harf konusu zamanla hurûfu'l-meʿânî adı altında müstakil bir ilmi disipline dönüşmüştür. Hurûfu'l-meʿânînin bir bölümü olan atıf harfleri ise çok kullanım ve anlam çeşitliliği bakımından ayrı bir öneme haizdir. Atıf harfleri konusunda dilciler arasında genel bir kanaat mevcuttur. Fakat bu, dilcilerin bir kesiminin görüşlerini yansıtmaktadır. Gerçekte ise atıf harflerinin sayıları, anlamları ve kullanım biçimleri konusunda dilciler arasında birçok ihtilaf bulunmaktadır. Bu çalışmada cümledeki anlamı doğru tespit etme konusunda kritik öneme sahip olan atıf harfleri; sayıları, anlamları ve kullanım biçimleri konusundaki ihtilaflar bakımından ele alınmıştır. Atıf harfleri konusundaki ihtilafların olumlu yanı ise geriye büyük bir akademik birikim bırakmasıdır. Bu çalışma, atıf harfleri konusundaki ihtilafları ele alarak bu konudaki ihtilafların geriye bıraktığı birikimi akademik literatüre kazandırmayı, ihtilafların gerekçelerine işaret ederken konu hakkında standart bir görüşün olmadığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Dini metinleri anlamlandırma ve yorumlamadaki kritik önemi, atıf harflerini nahiv ilminin yanı sıra, özellikle fıkıh ve tefsirin de önemli bir tartışma konusu haline getirmiştir. Bu yüzden çalışmamıza günümüz akademik çalışmaları ve nahiv kitapları dışında meʿânî'l-Kur'ân, hurûfu'l-meʿânî, tefsir ve fıkıh usülü eserleri de kaynaklık etmiştir. Anahtar Kelimeler: Arap dili, Nahiv, Hurûfu'l-Meʿânî, Atıf harfleri, İhtilaf