İplik sanatında göçmenlik olgusuna ilişkin otoetnografik yaklaşımlar ve uygulama temelli bir araştırma örneği

---

Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, RESİM ANASANAT DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE DÖNMEZ AYDIN

Danışman: Özlem Gök

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, 2000'li yıllardan günümüze kadar güncel iplik sanatı bağlamında üretilmiş otoetnografik içerikli üretimleri, göçmenlik olgusu çerçevesinde değerlendirmektedir. Çalışmada, ipliğin tarihsel süreçte kazandığı işlevler Tekstil Sanatı, Lif Sanatı (Fiber Art), Sanatsal Tekstiller (Art Fabric) ve İplik Sanatı gibi alanlar üzerinden açıklanmış; bu dönüşümün sanatla kurduğu ilişki otoetnografik yaklaşım çerçevesinde ele alınmıştır. Araştırmanın kuramsal çerçevesi; Hatırlatıcı/Çağrışımcı (Evocative) otoetnografi, duyusal etnografi ve fenomenolojik yaklaşım (Edmund Husserl) gibi yöntemsel açılımlar etrafında şekillenmiştir. Nancy Bardach, Jennifer Day, Anne Daughtry, Eleanor Levie, Shea Wilkinson, Margaret Abramshe, Denise Oyama Miller, Nancy Lemke, Marie Mitchell, Do Ho Suh, Hale Ekinci, Beth Barron, Daniela Tiger ve Gözde Ju'nun üretimleri, otoetnografik içerik taşıyan güncel sanat örnekleri olarak değerlendirilmiştir. Sanatçıların hem kendi göç deneyimlerine hem de başkalarının göç hikâyelerine tanıklık eden üretimleri, görsel anlatı üzerinden çok katmanlı bir biçimde analiz edilmiştir. Araştırmanın özgün yönlerinden biri, araştırmacının geçmişindeki göç deneyiminden yola çıkarak gerçekleştirdiği sanatsal üretimleri de bu sürece dâhil etmesidir. Bu üretimler, otoetnografik bağlamda kurgulanan ve "performatif yazım ile uygulama süreci"ni temel alan bir yaklaşımla gerçekleştirilmiştir. Çalışma, Post-pozitivist paradigma altında yapılandırılmış ve Sanat Temelli Araştırma (STA) yaklaşımı doğrultusunda yürütülmüştür. Literatür taraması, doküman analizi ve araştırmacı üretimi ile desteklenen bu araştırma, iplik temelli güncel sanat üretimleri üzerinden göçmenlik, kimlik ve hafıza kavramlarını yeniden düşünmeye imkân tanımaktadır. Anahtar Kelimeler: Sanat Temelli Araştırma, Otoetnografi, Göçmenlik, Lif Sanatı, Tekstil Art.