Sultan Sazlığı'nda pestisit kirliliğinin tespiti

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BURAK PEKER

Danışman: Filiz Dadaşer Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Sultan Sazlığı'nda pestisit kaynaklı kirlilik düzeyi araştırılmıştır. Zirai mücadelede zararlı, hastalık yapıcı yabancı otlara ve böceklere karşı pestisitler oldukça yaygın kullanılmaktadır. Mahsul verimini artırmak için modern tarımda kullanılan bu kimyasallar su ekosistemleri için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Buna karşılık, su kitlelerinde çok düşük konsantrasyonlarda bulunan bu kirleticilerin tespiti oldukça zordur ve bu konuda ülkemizde yapılan çalışmalar sınırlı sayıdadır. Bu çalışma kapsamında ülkemizin önemli sulak alanlarından biri olan Sultan Sazlığı'nda pestisit düzeyleri ve su kalitesi incelenmiştir. Sultan Sazlığı tarımsal aktivitelerin çok yoğun olduğu Develi Ovası'nın merkezinde yer almakta ve tarım alanlarından toplanan drenaj suları için alıcı ortam işlevi görmektedir. Sultan Sazlığı'nda seçilen iki noktada bir yıl boyunca fizikokimyasal parametreler (sıcaklık, elektriksel iletkenlik, çözünmüş oksijen, pH, nitrat azotu, toplam azot, toplam fosfor, klorofil-a) için aylık, pestisitler için mevsimsel izleme yapılmıştır. Fizikokimyasal parametreler açısından su kalitesi III. Sınıf, " Kirlenmiş Su" özellikleri göstermiştir. Pestisit taraması sonucu 48 adet pestisit tespit edilmiştir. Ayrıca iki ağrı kesici ve bir antibiyotik aktif maddesi bulunmuştur. Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği'nce belirlenen çevre kalite standartları değerlerini bifenoks, diklorvos ve fenpropatrin pestisitlerinin aştığı belirlenmiştir. Bazı pestisitlerin dönemsel olarak suda tespit edilebilir düzeyde olduğu görülmüştür. Bu durum ilaçlama dönemleriyle ilişkilendirilmiştir. Uluslararası sözleşmelerle koruma altında olan bu bölge insan faaliyetleri nedeniyle kirlenmekte ve doğal dengesi bozulmaktadır. Bu nedenle su kalitesi izleme çalışmaları sürekli hale getirilmeli ve havza bazlı yönetim planları etkin şekilde uygulanmalıdır.