TEL ÇEKME PROSESİNDEKİ YAĞLAYICILARIN GERİ KAZANIMI İÇİN SİSTEM TASARIMI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Davut MERT
Danışman: Mehmet Baki Karamış
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Plastik şekil verme yöntemlerinden biri olan tel çekme yöntemi, civatadan yay yapımına kadar birçok alanda kullanılmaktadır. Tel çekme yönteminde en büyük sarf malzeme yağlayıcılardır. Yağlayıcılar ise, yüksek ısınma, içerisine yabancı madde karışımı gibi etkenlerden dolayı uzun süre kullanılamamaktadır. Bu tez çalışmasında, Demiryaka Holding bünyesinde, tel çekme yağlayıcısı olarak kullanılan sodyum bazlı VICAFIL TN 3785 F sabununun geri dönüşüm çalışması yapılmıştır. Proseste sabun içerisine zamanla telden gelen metal parçacıklar ürüne zarar verdiği için sabunun tamamı değiştirilmekte ve atık sabun olarak değerlendirilmektedir. Çalışma ile sabunun kimyasal yapısını bozmamaya dikkat ederek, fiziksel ayırma yöntemleri olan eleme, suda çözme, kurutma ve öğütme yöntemleri kullanılmıştır. Öncelikle eleme ile sabun boyutundan büyük metal parçaları ve yanmış sabun ayrıştırılmıştır. Geri kalan, geri dönüştürülecek sabunla su, belirli sıcaklıkta karıştırılarak çözelti hazırlanmıştır ve suda çözülmeyen metal parçacıklar 50 mesh elekten geçirilerek çözeltiden ayrıştırılmıştır. Daha sonra yabancı maddelerden arındırılmış çözelti halindeki sabun, proseste kullanılacak şekle getirilmiştir. Bu işlemi ise sırasıyla buharlaştırma ve öğütme izlemiştir. Öncelikle çözeltinin içinden suyu ayırmak için 75 °C'de etüvde kurutma işlemi yapılmıştır. Geri dönüştürülen sabunu, orijinal sabun tane büyüklüğüne getirmek için bilyeli değirmen ile öğütme yöntemi kullanılmıştır. Tüm bu işlemlerden laboratuvar ortamında sonuç aldıktan sonra sistem tasarımına geçilmiştir. Laboratuvar ve saha denemelerinde elde edilen sonuçlar ile 100 kg sabun geri dönüştürme kapasiteli, eleme, çözelti oluşturma, süzme ve öğütme işlemlerinden oluşan sistem tasarımı yapılmıştır. Ayrıca her bir proses için ana tasarım parametreleri belirlenmiştir. Tamamlanan sistem tasarımının amortisman hesabı yapılmış ve 1 yıldan daha az olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Plastik şekil verme, Tel çekme, Sodyum bazlı sabun, Geri kazanım, Bilyeli değirmen, Sistem tasarımı