Yemek kültürünün rasyonelleşmesi: Kayseri'de dışarıda yemek
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SENA GÖKÇEGÖZ
Danışman: Kasım Karaman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Modern yaşam şartları, yemeğin tüketim alanını dönüştürmüştür. Yemeğin tüketim alanındaki dönüşüm, geleneksel yemeklerin dahi dışarıda tüketilen bir etkinliğe dönüşmesine sebep olmuştur. Kayseri mutfağındaki geleneksel yemekler, biçimsel rasyonaliteye göre kurgulanmış restoranlar tarafından üretilmeye başlanmıştır. Öyle ki sadece Kayseri'nin geleneksel yemekleri değil, Türk yemek kültürünün has yiyecekleri de rasyonel dünyanın kurgusuna yerleştirilmiştir. Yerel yiyecekler seri üretimin bir parçası haline gelerek, küresel bir özelliğe bürünmüştür. Küresel gıda zincirlerinin işletme rasyonalitesi, el emeği ile yapılan ve hakim kültür için kolektif bir hafıza oluşturan yerel yemeklere uygulanmıştır. Evlerde yapılan yemeğin üretim alanı değişmiştir. Bu çalışma dışarıda yeme/k kültürünün, muhafazakâr bir toplumsal yapıya sahip olan Kayseri toplumunun yemeğe vermiş olduğu sembolik anlamlardaki kültürel dönüşümün nasıl gerçekleştiğini anlama amacındadır. Nitel araştırma yönteminin kullanılmış olduğu bu çalışmada Kayseri ilindeki on adet restoranda yapılan katılımlı gözlemler ve restoran işletmecileri ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler çerçevesinde Kayseri'deki dışarıda yeme/k kültürünün nasıl inşa edildiği anlaşılmıştır. Bu minvalde küreselleşmeye bağlı olarak yerel yemeklerin modern yeme-içme kültürüne dönüştüğüne ulaşılmıştır. Yerel yiyecek yapımının Kayseri toplumunda kadınla ilişkilendirilmesinden ötürü, yemeğin üretim alanında da bir dönüşüm gerçekleşerek, kapitalizmin ev hanımlığını uzmanlaştırdığı anlaşılmıştır. Aynı zamanda değişen yaşam tarzlarına bağlı olarak diyet yapma, spor salonlarına yazılma gibi faaliyetlerin yeme alışkanlıklarında dönüşümü getirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dışarıda yeme/k, Kayseri, dönüşüm, yeme/k kültürü, rasyonelleşme, kentlileşme.