Yabancı Dil olarak Türkçe Öğretiminde Türk Efsaneleri: Okuma ve Yazma Becerileri Üzerine Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Müjgân Bekdaş
Danışman: Kudret Altun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bütün kültürlerin kaybolmaz parçası olan efsanelerin dil öğretiminde eğitim aracı olarak kullanılması gerekliliğinden hareketle bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Türk efsaneleri kullanımının okuma ve yazma becerileri üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca deney grubu öğrencilerinin Türk efsaneleri uygulamaları hakkındaki görüşleri belirlenmek istenmiştir. Karma araştırma yönteminin sıralı açıklayıcı deseni kullanılmıştır. Çalışma yabancı dil olarak Türkçe öğrenen C1 düzeyindeki 100 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Nicel süreç iki deney ve iki kontrol olmak üzere toplam dört grup ile yürütülmüştür. "Nevruz Çiçeği" efsanesi başarı testi öntest ve sontest olarak kullanılmıştır. Deney gruplarında beş hafta boyunca okuma ve yazma dersleri Türk efsanesi etkinlikleriyle işlenmiştir. Veriler betimsel istatistik ve çıkarımsal istatistik kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel süreçte ise 12 öğrenci ile Türk efsaneleri etkinliklerinin kullanımına ilişkin yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler içerik analizi yoluyla analiz edilmiş, tema, kategori ve kodlar altında toplanmıştır. Araştırma sonucunda akademik başarı açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark (p<0,05) olduğu tespit edilmiş ve böylelikle araştırmanın hipotezleri reddedilmiştir. Ayrıca deney grubunda öntest ve sontestte soruları doğru cevaplanma yüzdelik oranı hesaplanmış ve sontestte soruları doğru cevaplama oranının (%60-%100) anlamlı bir biçimde artış gösterdiği görülmüştür. Nitel bulgularda ise Türk efsaneleri etkinliklerinin farklı, ilginç, eğlenceli, faydalı, kalıcı, geliştirici, ders verici olduğu ve Türk toplumunun kültürel ve tarihi gerçeklerini yansıttığı belirlenmiştir. Sonuç olarak nitel verilerin nicel verileri desteklediği görülmüştür. Türk efsanelerinin okuma ve yazma becerisi gelişimi açısından özgün ve eğlenceli bir ders malzemesi olarak kullanılması, efsane temelli ders etkinlikleri planlanması ve derslerde bu tür etkinliklere sıklıkla yer verilmesi önerilmiştir.