Bipolar bozukluk hastalığının fonksiyonel mr görüntüleri ile analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULLAH BAŞ

Danışman: Semra İçer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRG) son yıllarda özellikle psikolojik ve nörodejenaratif hastalıkların dinamiklerinin anlaşılması açısından literatüre ciddi katkılar sunmuştur. Bu yöntem beyin bölgelerinin oksijenlenmesini kontrol ederek nöronal aktiviteyi ölçmeyi hedefler. Hemodinamik yanıt fonksiyonu ile üretilen kan oksijenlenmesine bağımlı seviye (BOLD) yanıtı ile bu aktivasyonlar anlaşılmaya çalışılır. Dinlenim hali fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (dh-fMRG) katılımcının herhangi bir görev yapmadığı durumda oluşan BOLD sinyalinin belirli yöntemlerle incelendiği efektif bir metottur. Dinlenim hali fMRG, görev tabanlı çalışmalara göre daha geniş bir yelpazede inceleme yapar bu nedenle soruna bütünsel bir yaklaşımdır. Bu çalışmada kullanılan veriler OpenfMRI veritabanından alınmıştır. Çalışmadaki katılımcılar 21-50 yaş aralığında eşit sayıda (45) bipolar bozukluk hastası ve sağlıklı kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Çalışmamızda, dh-fMRG çalışmalarında sıkça kullanılan ilgi bölgesinden (ROI), ilgi bölgesine analizi yapılmıştır. Bunun yanında nispeten yeni olarak kabul edilebilecek düşük frekans dalgalanmalarının genliği (ALFF) ve düşük frekans dalgalanmalarının oransal genliği (fALFF) analizleri de gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar sonucunda belirlediğimiz 5 alt grup arasında anlamlı farklar bulunmuştur (pFDR<0.05). Sağlıklı kontrol grubu, bipolar bozukluk grubuyla hastalık genelinde ve cinsiyetlere bağlı hastalık özelinde farklılıklar göstermiştir. Bu çalışma ile bipolar bozukluk literatürüne hem hastalığın geneli hem de cinsiyetin hastalık üzerindeki seyriyle alakalı önemli katkılar sunulmuştur. Bu çalışma ile fMRG analiz metotları ve bipolar bozukluk hastalığı üzerinde ciddi kazanımlar elde edilmiştir. Bu kazanımlar ilerleyen aşamalardaki çalışmalar için zemin ve güven oluşturabilecek düzeydedir. Bu çalışma, Erciyes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (BAP: FYL-2018-8277) tarafından desteklemiştir. Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Dinlenim hali fonksiyonel MR, ALFF, fALFF, ROI'den ROI'ye, Fonksiyonel Bağlantısallık