TÜRKİYE’DE YAPI BİLGİ MODELLEMESİ (BIM) FARKINDALIĞININ VE HUKUKİ ZORUNLULUĞUNUN ARAŞTIRILMASI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ömer Elmalı

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Savaş BAYRAM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapım işleri projelerinde yaygın olarak kullanılmakta olan iki boyutlu çizimler, uygulamada yaşanan sorunlardan ve kayıplardan dolayı proje yöneticilerini yeni arayışlara yöneltmiştir. Buna bağlı olarak; kullanımı yaygınlaşmakta olan ve projeyi üç boyutlu olarak ele alan Yapı Bilgi Modellemesi (Building Information Modeling - BIM) kavramı ortaya çıkmıştır. Özellikle Avrupa ülkelerinde BIM kavramının oldukça yaygın olduğu ve hatta sağladığı avantajlardan ötürü bu kapsamda teşviklerin sağlandığı görülmektedir. Avrupa ülkelerinin dışında Asya, Amerika ve Afrika kıtalarındaki bazı ülkelerin de BIM kavramının kullanımının dikkat çekici şekilde arttığı belirlenmiştir. Gelişmemiş olarak sınıflandırılabilecek ülkelerde ise BIM konusunda herhangi bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Türkiye'de de BIM kavramı kapsamında yapılmış çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmada, genellikle bilgisayar destekli uygulama şeklinde gerçekleştirilen diğer çalışmalardan farklı olarak BIM kavramının ülkemizdeki inşaat sektöründe bilinirliği, BIM uygulamalarına bakış açısının ne olduğu, özel sektörde faaliyet gösteren firmaların yanında, yapılan işleri denetleme yetkisinde bulunan kamu kurum ve kuruluşlarının yaklaşımları da ele alınarak BIM kavramının benimsenmesi ve inşaat sektörüne entegrasyonu ele alınmıştır. Bu kapsamda, öncelikle Türkiye'de yapım projesi uygulamalarının mevcut durumunun ortaya konulması amaçlanmıştır. Bunun yanısıra, BIM uygulamasıyla ilgili standart oluşturulmasının gerekliliği ve BIM uygulamasının yapı ruhsatı aşamasındaki muhtemel gerekliliği ele alınmıştır. Bu kapsamda yukarıdaki amaçlara yönelik olarak beş bölümden oluşan bir anket çalışması hazırlanmıştır. Anket çalışması; sektörel ve meslek bazlı yaklaşım sağlanması amacıyla, Türkiye'nin 10 farklı şehrinde kamu sektöründe ve özel sektörde çalışmakta olan inşaat mühendisi ve mimar olmak üzere toplam 280 kişiye uygulanmıştır. Böylece, Türkiye'de BIM kavramının inşaat sektörüne adapte edilmesi konusundaki engeller tespit edilmiş ve çözüm önerileri tartışılmıştır. Sonuç olarak; BIM farkındalığı konusunda inşaat mühendisleri ve mimarlar arasında görüş farklılıklarının bulunduğu gözlenmiştir. Bunun yanısıra, Türkiye'de özellikle inşaat potansiyelinin ve yoğunluğunun fazla olduğu şehirlerde; inşaat mühendisleri ve mimarlar arasında BIM farkındalığının daha belirgin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.