Amasya'da Osmanlı Devri Anıtları

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSRAFİL MUTLU

Danışman: Sultan Murat Topçu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın konu başlığı Amasya'da Osmanlı Devri Anıtlarıdır. Amasya, 1393 yılında Yıldırım Bayezid tarafından Osmanlı topraklarına katılmıştır. 1393 yılından Cumhuriyet'e kadar Amasya'da Osmanlı dönemine ait birçok mimari eser inşa edilmiştir. Amasya Osmanlı hanedanlarının sancak beyliği merkezi olması ve İstanbul-Tebriz ticaret yol ağı üzerinde bulunmasından dolayı sosyal-iktisadi olarak gelişmiş bir şehirdir. Amasya'da Osmanlı Devri Anıtları adlı çalışma Amasya il merkezinde bulunan külliye, cami, medrese, mescit, imaret (zaviyeli cami), imaret (aşevi), mektep, han, hamam, bedesten, türbe, muvakkithane, çeşme gibi yapı grupları incelenerek 5 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, çalışmanın amacı, önemi ve konuyla ilgili kaynaklar hakkında bilgiler verilmiş ve çalışmada nasıl bir yöntem izlendiği açıklanmıştır. İkinci bölümde, Amasya'nın ilk çağlardan Osmanlı İmparatorluğunun çöküşüne kadar geçen dönemdeki tarihsel süreç açıklanarak, İmar faaliyetlerinde bulunan Osmanlı Hanedanlarını ve devlet adamları'nın biyografileri verilmiştir. Üçüncü bölümde, saha çalışması sonucu elde edilen bilgiler işlenerek katalog bölümü oluşturulmuştur. Bu bölümde 7 cami, 3 medrese, 3 mescit, 6 imaret, 13 türbe, 9 hamam, 17çeşme, 2 aşevi, 2 sıbyan mektebi, 1 muvakkithane ve 1 ilkokul ile birlike toplam 64 adet mimari yapının tanımları yapılmıştır. Dördüncü bölüm, katalog bölümde tanımı yapılan mimari yapıların genel özellikleriyle değerlendirilmesi yapılarak tipolojileri verilmiştir. Tipolojileri yapılan mimari eserlerin benzer örnekleri ile süsleme, plan ve malzeme yönünden karşılaştırılması yapılmıştır. Beşinci bölümde ise elde edilen verilerin toplu değerlendirmesi yapılarak görüş ve öneriler sunulmuştur. Anahtar kelimeler: Amasya, Osmanlı, Külliye, Cami, Medrese.