SH-SY5Y hücrelerinde hidrojen peroksit ile uyarılan oksidatif hasar ve apoptoza karşı Momordica charantia ekstresinin koruyucu etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BİYOKİMYA (ECZ) ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HANDAN DELİGÖZ
Danışman: Ahmet Cumaoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Nörodejeneratif hastalıklar, sinir sisteminde işlev bozukluğuna yol açan, nöronların ölümü ile karakterize, bireylerde ciddi fonksiyonel kayıplara neden olan bir grup hastalığı tanımlamak için kullanılan terimdir. En sık karşılaşılan bu hastalıklar arasında Alzheimer hastalığı (AD), Parkinson hastalığı (PD), Multiple Skleroz (MS) ve Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) yer almaktadır. Yapılan araştırmalar oksidatif stresin, mitokondriyal disfonksiyonun ve apoptozun nöronal hasara neden olarak birçok nörodejeneratif hastalığın patogenezinde rol oynadığını göstermiştir. Bireylerin yaşam kalitesini oldukça olumsuz etkileyen bu hastalıkların henüz kesin tedavisinin olmaması, uzun süreli ilaç kullanımında ciddi yan etkilerin görülmesi gibi sebepler araştırmacıları geleneksel tıp uygulamalarına yöneltmiştir. Geleneksel tıbbın bir parçası olan tıbbi bitkilerle yapılan tedavide bitkilerin içerdikleri fitokimyasallar sayesinde hastalığın prognozunun ciddi anlamda yavaşladığı görülmüştür. Eski zamanlardan beri birçok rahatsızlığın tedavisinde kullanılan Momordcia charantia bitkisi de bu bitkilerden bir tanesidir. Bu çalışmada; Mitokondriyal toksissite testi (MTT), reaktif oksijen türleri (ROS) ölçümü ve western blot analizleri yapılarak, Momordica charantia ekstresinin hidrojen peroksit (H2O2) ile indüklenen SH-SY5Y nöroblastom hücrelerinde oksidatif strese ve apoptoza karşı nöroprotektif etkileri değerlendirilmiştir. MTT sonucu ile; H2O2 SH-SY5Y hücrelerinde 30 μmol/L ve üzeri konsatrasyonlarda ekstre ise 15 μg/mL ve üzeri konsantrasyonlarda sitotoksik etki göstermiştir. ROS ölçüm sonucuna göre; H2O2'in hücre içi ROS'u artırdığı ekstrenin ise anlamlı şekilde azalttığı görülmüştür. Western blot analizinde ise; H2O2'in apoptotik yolağın bileşeni olan kaspaz-3 ve kaspaz 9 ifadelenmesini artırdığı ekstrenin ise bu ifadelenmeyi baskıladığı görülmüştür. Sonuç olarak; Momordica charantia esktresinin SH-SY5Y hücrelerinde antioksidan ve antiapoptotik özellik göstererek nöroprotektif etkiye sahip olduğu gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Antioksidan; Apoptoz; Momordica Charantia; Nörodejeneratif Hastalıklar; Oksidatif Stres.