TÜRKİYE'DE POPÜLER TARİH YAYINLARI: DERİN TARİH DERGİSİ ÖRNEĞİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LEVENT ŞİMŞEK

Danışman: Hikmet Zeki Kapcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında Türkiye'de tarih anlatımının en yaygın ve etkileyici türü olan popüler tarih yazımının bir örneği, Derin Tarih Dergisi incelenmiştir. Nisan 2012 tarihinde ilk sayısı çıkan dergi, bugün hâlâ yayın hayatına devam etmektedir. Eylül 2022 tarihinde 126. sayısına ulaşmıştır. Bu tezin hazırlanma amacı popüler tarih yazımı/anlatımı yapan bir yayının içerik ve yöntem açısından değerlendirilmesidir. Popüler tarihçilik, geçmişte sözlü aktarım, kitaplar ve dergiler aracılığı ile yayımlanma imkânına sahipken; Türkiye'de 1970 sonrasında sinemada da yer bulmuştur. 2000'lerden itibaren ise sosyal medya olgusunun ortaya çıkması, çok daha yaygın ve etkili bir mecra bulmasını sağlamıştır. Uzun anlatımların olmadığı, daha çok ideolojik ve manipülatif amaçlı paylaşımlar, milyonlarca insana kısa sürede ulaşınca; hem tarihe olan ilgiyi hem de bu alandaki yayın sayısının artmasını sağlamıştır. Tez çalışmasında ilk aşamada Türkiye'de tarih yazımının evreleri gözden geçirilmiştir. Bu alanda birinci elden kaynaklardan çalışmış araştırmacıların eserlerinden yararlanılmıştır. İkinci aşamada ise Derin Tarih Dergisi'nin ulaşılabilen tüm sayıları okunarak içerik konularına göre sınıflandırılıp tahlili yapılmıştır. Amacımız dergide ne yazıldığını göstermek değildir. Amaç neyin, nasıl yazıldığını tespit etmeye çalışmaktır. Anahtar Kelimeler: Derin Tarih Dergisi, Kültür, Popüler Tarih, Tarihçilik, Tarih Yazımı.