Ahmed El-Maraşî Ed-Debbağnin "Haşiye Alâ Tefsiri Sûreti'l İhlâs Li-İbn Sinâ" adlı eserinin edisyon kritiği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMED BAKKAR

Danışman: Şahin Güven

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tefsir ilmi başlı başına kendi en önemli İslam İlimlerinden birisi olması yönüyle diğer ilim ve sanat dallarından ayrılır. Zira mucizevî olan ilahî nassların anlaşılmasında tefsir ilmine dönüş ve müracaat bir zorunluluktur. İlahî nassları anlama yollarından biri de hikmet ehlinin yoludur ki bu yol, nassların anlaşılmasında nadiren tercih edilen bir yol olarak bilinir ki çoğunlukla da tefsir yoluna aykırı bir yol olarak görülmüştür; ancak bu da aslı itibariyle bir tefsir tarzıdır. Çünkü hikmet ehli kişilerden de bizzat tefsir ulemasına Kur'an nasslarının anlaşılması için koydukları tefsir kurallarıyla uyumlu ve Kur'an nasslarını tefsir eden açıklamalar sadır olmuştur. Bunlardan birisi de meşhur âlimlerden İbn Sinâ'dır. Kendisi hikmet yolunu tutmuş ve şeriatın genel olarak ortaya koyduğu bazı şeyleri bu yolla bize ulaştırmaya ve açıklamaya çalışmıştır. Bu yol ulema tarafından kabul görmüş ve hikmet ehlinin tefsir üzerine ortaya koydukları bu yol hakkında söylediklerinin anlaşılması için telifler ve haşiyeler yazmışlardır. İlmî eserlere haşiye yazımında herkesin bir üslubu vardır ve bu üsluplar da hikmet ehlinin ortaya koyduğu yola aykırı değildir. İşte bu meyanda ortaya konan şerh ve haşiyelerde takip edilen üslup ve yollardan birisi de Ahmed el-Maraşî ed-Debbağî'dir. Kendisi mücmel olanları açıklamış, açıklama babında ilave edilmesi gerekenleri de ilave etmiş, mücmel olanları ayrıntılı bir şekilde ortaya koymuş ve izlenen bu yola yeni bir güzellik katmıştır. Bizler de Ahmed el-Maraşî ed-Debbağî'nin "Hâşiye Alâ Tefsiri Sûreti'l-İhlâs li-İbn Sinâ" isimli bu haşiyeyi tahkik ederek ilim dünyasına sunmak için bu çalışmayı yaptık.