ORTODONTİK TEDAVİ SIRASINDA FARKLI DİŞ MACUNU KULLANAN BİREYLERİN DİŞLERİNDEKİ RENK DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA KAHRAMAN BÜYÜKNALBANT
Danışman: Taner Öztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, sabit ortodontik tedavi sırasında farklı remineralizasyon mekanizmalarına sahip diş macunlarını kullanan hastalarda dişlerdeki renk değişikliklerini ve beyaz nokta lezyonu gelişimini incelemek ve gruplar arasında karşılaştırma yapmaktır. Bireyler ve Yöntem: Bu klinik çalışmada sabit ortodontik tedavi gören 39 birey üç gruba ayrılmıştır. Bu gruplar yalnızca 1450 ppm florür içeren (Colgate Total, n=13), florür ve laktoperoksidaz içeren (Curaprox Enzycal 1450, n=13) ve florürsüz ancak mineral içerikli (R.O.C.S. Pro Brackets&Ortho, n=13) diş macunu kullanan bireyler şeklindedir. Tüm hastalardan tedavi öncesi (T0) ve sonrası (T1) ağız içi tarayıcı ile kayıt alınmış, CIELAB renk sistemi kullanılarak L*, a*, b* değerleri ölçülmüştür. Ayrıca, tedavi öncesi ve sonrası QLF kayıtları ile beyaz nokta lezyonu analizleri yapılmıştır. ICDAS II, gingival indeks ve plak indeksi değerleri T0, T1, T2, T3 ve T4 zamanlarında kaydedilmiştir. Ölçümler dört bölge (üst anterior, üst posterior, alt anterior, alt posterior) dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Bulgular: L*, a* ve b* parametreleri zamanla anlamlı değişiklik göstermiştir (p<0,05); ancak bu değişim gruplar arasında farklılık oluşturmamıştır. L* değerlerindeki azalma üst çenede daha belirgin bulunmuştur. ΔE00 değerleri ise gruplar arasında anlamlı farklılık göstermiştir (p=0,044). Florürsüz macun grubunda (4,77) renk değişikliği daha yüksek, florür+laktoperoksidaz grubunda (4,18) daha düşük bulunmuştur. QLF analizleri tüm gruplarda ΔF, ΔFmax, ΔQ ve lezyon alanında zamanla anlamlı değişiklik göstermiş, ancak gruplar arasında fark bulunmamıştır. ICDAS II, gingival indeks ve plak indeksi skorları zamanla artmış (p<0,05), özellikle üst posterior ve alt anterior bölgelerde daha yüksek değerler saptanmıştır. Alt anterior bölge en düşük ICDAS II skoruna sahipken, BNL'ler üst çenede daha belirgin görülmüştür. Tedavi sonunda plak indeksi skorlarında yeniden düşüş gözlenmiştir. Sonuçlar: Sabit ortodontik tedavi süresince tüm hastalarda L* ve b* değerleri azalmış, a* değeri artmıştır. Dişlerde koyulaşma ve renk spektrumunun kırmızı-mavi tonlarına kayma eğilimi görülmüştür. En az renk değişikliği florür+laktoperoksidaz içeren diş macununda saptanmış, bunu yalnızca florürlü grup izlemiş, en fazla değişiklik florürsüz mineral içerikli macunda gözlenmiştir. QLF verilerine göre tedavi süresince tüm gruplarda floresans kaybı meydana gelmiş, sabit ortodontik tedavinin beyaz nokta lezyonu riskini artırdığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, farklı remineralizasyon mekanizmaları arasında demineralizasyonu önlemede anlamlı fark bulunmamıştır. Anahtar Kelimeler: Sabit ortodontik tedavi, diş macunu, remineralizasyon, beyaz nokta lezyonları, diş rengi analizi, gingival indeks, plak indeksi, ICDAS II