Solanuim nigrum L. ve Chenopodium album L.'dan Tomato brown rugose fruıt virus (ToBRFV)' ın RNA izolasyon optimizasyonu ve bu yabancı otların konukçuluk potansiyellerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA ERDOĞAN
Danışman: Doğan Işık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Solanuım nigrum L. ve Chenopodium album L.'dan Tomato brown rugose fruıt virus (ToBRFV)' ın RNA İZOLASYON OPTİMİZASYONU ve BU YABANCI OTLARIN KONUKÇULUK POTANSİYELLERİNİN BELİRLENMESİ Tuğba ERDOĞAN Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Temmuz 2024 Danışman: Prof. Dr. Doğan IŞIK ÖZET Tomato brown rugose fruit virus (Domates kahverngi buruşuk meyve virüsü- ToBRFV), domates üreticileri için yeni ortaya çıkan bir hastalık ve viral bir salgın olarak kabul edilmektedir. Bu araştırmanın amacı ToBRFV'nin Solanum nigrum L. ve Chenopodium album L. yabancı otlarından etmenin izolasyon optimizasyonu ve bu yabancı otların test bitkisi olarak kulanım potansiyellerinin belirlenmesidir. Bu ana konukçu olmayan bitkilerde ToBRFV'nin tespiti ve incelenmesi, düşük viral yük, bitki inhibitörleri ve doku özelliklerindeki değişkenlikler gibi zorluklar nedeniyle optimize edilmiş RNA izolasyon protokollerini gerektirmektedir. Bu amaçla ToBRFV, toplam 10 adet C. album ve 4 adet S. nigrum bitkisine 10-11 gerçek yapraklı döneme geldiğinde mekanik olarak inoküle edilmiştir. Simptom gösteren örneklerden alınan yapraklar, SDS-LiCl yöntemi (fenol kullanılarak ve kullanılmadan), CTAB-LiCl yöntemi ve RNA izolasyon kiti kullanılarak işlenmiştir. Bu çalışmada kullanılan RNA izolasyon teknikleri arasında, modifiye edilmiş SDS-LiCl yöntemi ile kaliteli RNA izole edilebilmiş ve bu yöntem en uygun teknik olarak belirlenmiştir. İki bitki de indikatör bitki olma potansiyelleri açısından değerlendirildiğinde, Solanum nigrum L. bitkisinin Chenopodium album L. bitkisine göre uzun ömürlü olması ve farklı iklim koşullarına dayanıklı olması, sadece lokal simptomlar göstermemesi, aynı zamanda virüsü sistemik olarak taşıyabilme potansiyeline sahip olması bakımından üstün olduğu bulunmuştur. Bu çalışma, Solanum nigrum L. ve Chenopodium album L. bitkilerinden RNA izolasyonunun verimliliğini artırmaya yönelik yenilikçi yaklaşımları incelemekte, standart izolasyon yöntemleriyle karşılaştırmalı bir analiz sunmaktadır ve RNA verimi ile saflığını artırmak için yeni çözümler önermektedir. Anahtar Kelimeler: Tomato brown rugose fruit virüs, RNA izolasyon, Solanum nigrum L., Chenopodium album L., Yabancı ot