Jınul ve İbn-i Arabi'nin varlık ve zihin anlayışlarının üzerinden 12. yüzyıl Kore Budizm felsefesi ile İslam felsefesinin karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, DOĞU DİLLERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜMEYRA SARAÇOĞLU

Danışman: Hatice Köroğlu Türközü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kore Budizm felsefesi, Kore toplumunun düşünce yapısını göstermede önemli rol oynamaktadır. Kore Koryo döneminde Budizm, ulusal din olarak kabul görmüş ve hükümet tarafından desteklenmiştir. Ancak bu dönemde keşişlere verilen imtiyazlar, onların dünyevi zevklere yönelmesine sebep olmuş bu yüzden de Kore Budizm'i asıl amacından çıkıp bozulmaya yüz tutmuştur. Günümüz Kore Budizm'inin temellerini atmada en önemli kişilerden biri olarak kabul edilen Jinul, keşişlere dünyevi hırsları bırakarak yeni bir topluluk kurma yönünde çağrıda bulunmuş, büyük bir çatışma içinde olan Zen ile Gyo Budist okullarını birleştirerek meditasyon ve bilgeliği tek çatı altında toplamıştır. Jinul'un "Donojeomsu ve Jeonghye Ssangu" adlı öğretileri, felsefenin konuları olan varlık ve zihin ile ilgili önemli bilgiler vermiştir. İslam felsefesi, İslam medeniyetlerinin ortak ürünü olarak ortaya çıkmış olup, Beytül Hikme döneminden itibaren Doğu felsefesi ile etkileşim halinde olmuştur. İslam düşünürü İbn-i Arabi'nin varlık felsefesi, evrensel boyutta büyük etki bırakmıştır. "Vahdet-i Vücud ve İnsan-ı Kâmil" adlı öğretileri, varlık ve zihnin neyi ifade ettiğine dair önemli bilgiler vermiştir. Jinul ve İbn-i Arabi'nin insan ruhunda doğuştan beri var olduğuna inandıkları ilahi bilgelik, öğretilerindeki yapı taşını oluşturmuştur. Bu çalışmada birinci bölümde, felsefe ve filozof gibi kavramların tanımlamaları yapılmış olup, Kore Budizm felsefesi ve İslam felsefesinin ortaya çıkışları ve tarihi ele alınmıştır. İkinci bölümde, Jinul'un hayatı ve Kore Budizm felsefesi üzerine çalışmaları ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde, İbn-i Arabi'nin hayatı ve İslam felsefesi üzerine çalışmaları ortaya konmuştur. Dördüncü bölümde ise, Jinul ile İbn-i Arabi'nin varlık ve zihin anlayışları üzerinden 12. yüzyıl Kore Budizm felsefesi ve İslam felsefesinin karşılaştırması yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kore Budizm Felsefesi, İslam felsefesi, Jinul, İbn-i Arabi, Donojeomsu