Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE ÜSTÜN GÖKÇE
Danışman: Sultan Taşcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yoğun bakım hemşirelerinde gerilim tipi baş ağrısı (GTBA) sık görülen bir semptomdur. Ağrı hemşirelerin yaşam kalitesini, sosyal ve iş yaşamını olumsuz etkilemektedir. Bu çalışma, GTBA olan yoğun bakım hemşirelerine dört hafta boyunca masaj yoluyla uygulanan tıbbi lavanta ve okaliptus striodora yağının baş ağrısı şiddeti ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü ve kalitatif çalışma olarak iki aşamalı olarak yapılmıştır. Araştırmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kayseri Şehir Hastanesi yoğun bakım ünitelerinde çalışmakta olan ve dahil edilme ölçütlerine uyan hemşireler alınmıştır. Çalışmaya basit randomizasyonla 20 kişi müdahale-1, 20 kişi müdahale-2 ve 20 kişi plasebo kontrol olmak üzere toplam 60 kişi dahil edilmiştir. Çalışma için etik kurul onayı, kurum izni ve bilgilendirilmiş gönüllü olur formu alınmıştır. Müdahale- 1 ve müdahale -2 grubundaki hemşirelere dört hafta boyunca; birinci hafta, hergün sabah ve akşam olmak üzere, ikinci, üçüncü ve dördüncü hafta hergün sadece sabahları olmak üzere yağ uygulama protokolü doğrultusunda %3'lük tıbbi lavanta /okaliptüs striodora yağı; plasebo kontrol grubuna ise, dört hafta boyunca; birinci hafta, hergün sabah ve akşam olmak üzere, ikinci, üçüncü ve dördüncü hafta hergün sadece sabahları olmak üzere susam yağı ile masaj uygulaması yaptırılmıştır. Araştırmanın verileri Hasta Tanıtım Formu, Visüel Analog Skala (VAS)-Ağrı, Kısa Form SF 36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (KF-36), Uygulama İzlem Çizelgesi Araştırıcı ve Hemşire Formu, Yağ Uygulama Protokolü kullanılarak toplanmıştır. Kantitatif verilerin değerlendirilmesinde, tek yönlü varyans analizi, çoklu karşılaştırma testi, ki kare testi, pearson korelasyon analizi kullanılmış ve anlamlılık p<0.05 kabul edilmiştir. Kalitatif verilerin değerlendirilmesinde ise betimsel ve içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Müdahale gruplarındaki hemşirelere uygulanan tıbbi lavanta /okaliptüs striodora yağı masajının plasebo kontrol grubundaki hemşirelere göre GTBA'yı anlamlı derecede azalttığı ve daha az ağrı kesici kullanımını sağladığı ve yaşam kalitesi alt boyutlarını daha olumlu etkilediği belirlenmiştir. Çalışmanın kalitatif bulguları, kantitatif bulguları desteklemektedir. Bu sonuçlara göre yoğun bakımda çalışmakta olan hemşirelerde; %3 lük tıbbi lavanta yağı ve %3'lük okaliptüs striodora yağı ile masajın GTBA semptomu ile baş etmede kullanımı önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Gerilim Tipi Baş Ağrısı; Okaliptüs Striodora Yağı; Susam Yağı; Tıbbi Lavanta Yağı; Yoğun Bakım Hemşireliği.