Bazı yonca (Medicago sativa L.) çeşitlerinde in vitro bitki rejenerasyonu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİLGÜN EKİNCİ

Danışman: Satı Uzun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Farklı yonca çeşitlerinin somatik embriyogenesis ile bitki rejenerasyonuna tepkilerini belirlemek amacıyla yürütülen çalışmada Prosementi, Gea, Savaş, Ömerbey, OS66, Artemis ve Classe yonca çeşitleri kullanılmıştır. Çeşitlere ait fidelerden elde edilen kotiledon ve yaprak eksplantları 4 mg/L 2,4-D, 0.5 mg/L kinetin, 2 g/L prolin ve 30 g/L sukroz içeren, 8 g/L agar ile katılaştırılan dört farklı (MS, B5, SH ve N6) temel besin ortamında kültüre alınmıştır. Araştırma 3 tekerrürlü ve her tekerrürde 10 eksplant olacak şekilde tesadüf parsellerinde faktöriyel deneme desenine göre yürütülmüştür. Araştırma sonucunda petri başına kallus ağırlığı, petri başına somatik embriyo ve bitkicik sayıları sırasıyla 0.253-6.700 g, 0-19.667 adet ve 0-6.667 adet arasında değişim göstermiştir. Yaprak eksplantında en fazla petri başına somatik embriyo ve bitkicik sayısı Ömerbey yonca çeşidinde SH temel besin ortamında elde edilmiştir. Kotiledon eksplantında ise en yüksek petri başına somatik embriyo sayısı OS 66 çeşidinde N6 besin ortamında elde edilirken, bitkicik gelişimi elde edilememiştir. Gea, Prosementi, Savaş ve Ömerbey çeşitlerinde direkt sürgün rejenerasyonunun amaçlandığı denemelerde ise kotiledon boğumlar, TDZ (0.3 -1.2 mg/L TDZ) ve BAP (1-4 mg/L BAP)'ın farklı konsantrasyonları ile 0.5 mg/L NAA ve 30 g/L sukroz içeren 8 g/L agarla katılaştırılmış 6 farklı MS besin ortamında kültüre alınmıştır. Deneme 3 tekerrürlü ve her tekerrürde 6 eksplant olacak şekilde tesadüf parsellerinde faktöriyel deneme desenine göre yürütülmüştür. Araştırma sonucunda Prosementi ve Gea çeşitlerinde en yüksek sürgün rejenerasyonu frekansı 0.6 mg/L TDZ+0.5 mg/L NAA, Savaş çeşidinde 2 mg/L BAP+0.5 mg/L NAA ve Ömerbey çeşidinde 0.3 mg/LTDZ+0.5 mg/L NAA içeren besin ortamlarında belirlenmiştir.