Turunçgil unlubiti Planacoccus citri risso (hemiptera: pseudococcidae)'nin parazitoiti Leptomastix dactylopii howard (hymenoptera: encyrtidae) ve entomopatojen fungus Beauveria bassiana (balsamo) vuillemin (sordariomycetes: hypocreales) arasındaki birlik içi etkileşimler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE MÜGE DURMAZ

Danışman: Murat Muştu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, turunçgillerde zarara sebep olan turunçgil unlubiti Planococcus citri Risso (Hemiptera: Pseudococcidae)'ye karşı, parazitoit Leptomastix dactylopii Howard (Hymenoptera: Encyrtidae) ve entomopatojen fungus Beauveria bassiana (Balsamo) Vuillemin (Sordariomycetes: Hypocreales)'nın birlikte kullanılabilirliği ve kullanılma zamanları araştırılmıştır. Denemeler 25 ± 1 °C sıcaklık ve 16:8 saat aydınlık: karanlık fotoperiyota sahip iklim odasındaki %75 ± 2 orantılı nem kabinlerinde yürütülmüştür. P. citri dişileri, parazitlendikten sonra ve parazitlemeden önce olacak şekilde farklı günlerde (1, 4 ve 7 gün) 1 x 108 konidi/ml yoğunluğunda B. bassiana uygulanmış ve bu enfekteli unlubit erginlerinden L. dactylopii'ler çıkış yapmıştır. B. bassiana uygulaması kontrole kıyasla mumya oranını olumsuz etkilemiş olup, en yüksek etkisi fungus uygulamasından sonraki 4. ve 7. günlerde parazitoit salındığı günlerde gözlemlenmiştir. Farklı uygulama günleri arasında parazitoitin çıkış oranı, dişi ve erkek oranları arasında bir fark meydana gelmemiştir. Bütün uygulamalarda parazitoitlerin gelişme süresi genel anlamda uzamıştır. Farklı günlerde uygulanan entomopatojen fungus uygulamalarında çıkış yapan dişi parazitoitlerin hem baş genişliği hem tibia uzunlukları arasında istatistiksel fark tespit edilmişken, erkek bireylerde sadece baş genişliğinde istatistiksel fark tespit edilmiştir. P. citri'nin biyolojik mücadelesinde L. dactylopii salındıktan en az dört gün sonra B. bassiana (AKCE5) uygulanması, mücadelenin başarısını arttırabilir.