Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mahmood ESHAQZAI
Danışman: Mahmut Kaplan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Buğday, küresel gıda güvenliğinde, verim ve kaliteyi etkileyen faktörler arasında önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada, buğdayın farklı büyüme dönemlerinde uygulanan farklı sulama zamanları ve azot dozlarının etkileri araştırılmıştır. Çalışmada, dokuz farklı sulama dönemi (tam sulama, kardeşlenme+çiçeklenme, sapa kalkma, gebecik, başaklanma, çiçeklenme, süt olum, çiçeklenme+hamur olum ve yağmur) ve dört farklı azot dozu (8, 12, 16 ve 20 kg/da) uygulaması yapılarak yürütülmüştür. Kardeş sayısı, tane verimi, biyolojik verim, bitki boyu, yüz tane ağırlığı ve başaktaki tanesayısı gibi morfolojik parametreler ve gluten içerikleri ele alınarak sulama ve azot dozunun bitki gelişimi ve içerdiği gluten miktarları açısından kıyaslanması yapılmıştır. Sonuçlar, tam sulamanın, özellikle en yüksek azot dozu (N20) ile birlikte uygulandığında, incelenen çoğu parametrede en yüksek değerleri sağladığını göstermiştir. Bu durum, buğdayın büyüme mevsimi boyunca yeterli su ve besin kaynağının önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, sulama dönemi ve azot dozlarının etkileşiminin, özellikle yüksek ve düşük moleküler ağırlıklı glutenlerin birikimi olmak üzere, tane protein bileşimi üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Bu bulgular, buğday verimini ve kalitesini en üst düzeye çıkarmak için sulama ve azot yönetimi stratejilerinin hassas bir şekilde ayarlanması gerektiğini göstermektedir. Bu çalışmanın sonuçları, buğday yetiştiriciliğinde optimum verim ve kalite elde etmek için sulama ve azot uygulamalarının optimize edilmesine yönelik pratik öneriler sunmaktadır.