Distemperli köpeklerde beta-glukan ve inaktif parapoxvirus ovis uygulamalarının klinik, hematolojik ve serum 2'5' oligoadenilat sentetaz parametrelerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNERLİK İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET AKİF RIHTIM
Danışman: Öznur Aslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada standart tedaviye ek olarak kullanılan beta-glukan ve inaktif Parapoxvirüs ovis, D1701 suşunun (inaktif PPVO), serum 2', 5'-Oligoadenilat Sentetaz 1 (OAS 1) aktivitesine etkilerinin ve serum 2', 5'-oligoadenilat sentetazın distemper hastalığı için prognostik öneminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, 2-6 aylık yaşlarda, farklı ırk ve cinsiyette, aşılanmamış, distemperin solunum ve sindirim bulgularını gösteren, hızlı test kiti ile distemper olduğu belirlenen 60 adet (20 adet Grup I, 20 adet Grup II ve 20 adet Grup III) köpek çalışmaya dahil edildi. Tüm köpeklerden tedavi öncesi (0. gün) ve sonrası (6. gün) hemogram ve OAS 1 düzeylerini belirlemek için antikoagulantlı (3 ml) ve antikoagulantsız tüplere (5 ml) kan örnekleri alındı. Grup I'deki köpeklere sıvı tedavisi, amoksisilin klavulanik asit (Synulox®, 8.75 mg/kg, günde 1, deri altı enjeksiyon), Vitamin B1-B6 kombinasyonu (Nervit®, 1.5-2 ml/köpek, günde 1, deri altı enjeksiyon), Vitamin B12 (Butafan®, 0.25-2.5 ml/10 kg CA, günde 1, deri altı enjeksiyon), Vitamin C (Maxivit-C®, 25-500 mg/kg, günde 1, kas içi enjeksiyon), kusma görülen hayvanlarda, metoklopramid (Metpamid®, 0.5mg/kg, günde 3, kas içi enjeksiyon), H2 reseptör blokörü famotidin (Proksifam®, 1mg/kg, günde 2, kas içi enjeksiyon) uygulandı. Grup II'ye bu tedaviye ek olarak beta-glukan 1,3/1,6 ((Immuneks®, 4 mg/kg, günde 2 kez, oral) ve Grup III' e inaktif PPVO suşu (Zylexis®, 1 ml flakon/köpek, 48 saat ara ile 3 kez, deri altı enjeksiyon) uygulandı. Çalışmaya dahil edilen hayvanlarda tedavi öncesi 25 köpekte lökositozis (Grup I: 7 köpek, Grup II: 3 köpek ve Grup III: 15 köpek), üç köpekte lökopeni (her bir grupta birer adet), Grup II'de bir ve Grup III'te üç köpekte hafif lenfositozis, bir köpekte şiddetli nonrejeneratif (Grup III) ve beş köpekte hafif rejeneratif anemi (Grup I: 1 köpek ve Grup II: 4 köpek), Grup III'te iki köpekte trombositopeni ve bu köpeklerden birinde aynı zamanda nötropeni, dört köpekte hafif trombositozis (Grup I: 1 köpek ve Grup III: 3 köpek) ve 10 köpekte hafif dehidrasyon (Grup I: 5 köpek, Grup II: 2 köpek ve Grup III: 3 köpek) belirlendi. Monosit değerinin tüm gruplarda tedavi sonrası düştüğü, Grup II ve Grup III arası değerler açısından değerlendirildiğinde fark anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Grup I ve Grup III'te tedavi öncesi OAS1 değerinin tedavi sonrası değerlere göre (Grup I p<0.001, Grup III p<0.001) anlamlı derecede düşük olduğu, Grup II'de ise OAS1 düzeyinin arttığı ancak bu değişimin anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak; sunulan çalışmada tedavi sonrası monosit değerinin Grup II'de Grup III'e göre fazla düşmesi nedeniyle β-glukanların inaktif PPVO'ya göre makrofaj aktivitesinde daha etkili olduğu söylenebilir. Distemper ile enfekte köpeklerde OAS1 düzeylerinin tedavi sonrası tüm gruplarda arttığı belirlenmiştir. Tedavi sonrası OAS1 düzeyinin Grup I ve Grup III'e göre Grup II' de anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Bu sonuçlara göre OAS1 seviyelerinin artışı distemperin prognozunun belirlenmesinde kullanılabilecek bir parametre olmakla birlikte konu ile ilgili daha fazla çalışma yapılması gerektiği düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler; Beta-glukan; inaktif Parapoxvirus ovis; köpek distemper; 2'5' oligoadenilat sentetaz