Karbonitrasyon ile sertleştirilmiş AISI 1020 ve AISI 5115 çeliklerinin kuru sürtünme şartlarında tribolojik özelliklerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MAKİNE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1993

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ ÇELİK

Danışman: Mehmet Baki Karamış

Özet:

I I I ÖZET Bu çal ışmada, kuru sürtünme şartlarında, Al SI 1020 ve AISI 5115 çeliklerinin sürtünme ve aşınma davranışları incelenmiştir. Bu çeliklerin sürtünme ve aşınma karekteristikler i, yük ve hızın fonksiyonu olarak tesbit edilmiştir. Aşınma yüzeyleri, optik mikroskopta incelenerek sürtünme ve aşınma mekanizmaları be- 1 ir lenm iştir. Numunelerinin bir kısmı 930 "C'de 4 saat süreyle karbürlenmiş ve müteakiben 840 "C'de 30 dakika süreyle yağda sertleştiri 1- miştir.Bir kısım numunelerde 860 "C'de 3.5 saat süreyle, 12 m3/saat endogaz+0.8 m3/saat amonyak ortamında karbonitrür le- meye tabi tutularak yağda sertleştirilmiştir. Sürtünme ve a- şınma deneylerinde karşı malzeme olarak kullanılan AISI 3150 çeliği ise, 880 °C'de normalize edilerek, 880 "C'de 1 saat sü reyle yağda sertleştirilmiştir. Sertleştirme için kullanılan banyo sıcaklıkları 50 'C olarak belirlenmiştir. Her 3 tip çe lik sertleştirme işlemi sonrası 200 'C'de 1 saat süreyle tem per 1 eme işlemine tabi tutulmuştur. Deneyler oda sıcakl ığında,kuru sürtünme şartlarında 2 aşamalı olarak gerçekleştiri lmiştir. Bunlardan birinde, sabit kayma hı zında (1.5 m/s ve 3 m/s için) ve sabit deney süresinde ( 20 dakika) normal yük 68-355 N arasında değiştirilerek ve diğeri ise, sabit yükte (68 N ve 133 N için) ve sabit deney süresinde (20 dakika) kayma hızı 0.9-4.7 m/s arasında değiştirilerek yapı lmıştır.IV Yapılan deneyler neticesinde, karbonitrasyonun etkili bir yü zey sertleştirme işlemi olduğu ve özellikle AISI 1020 çeliği nin tribolojik özelliklerini önemli oranda iyileştirdiği tes- bit edilmiştir.