Enerji talebinin kısa ve uzun dönem dinamik analizi: Türkiye uygulaması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MİNE ORHAN

Danışman: FAİK BİLGİLİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Enerji ?is yapma kapasitesi veya kabiliyeti? olarak tanımlanmaktadır. Enerji çogu kez zorunlu bir mal olarak nitelendirilmektedir. Çünkü insan aktiviteleri dahi enerjisiz (yemek enerji kaynagı olarak tanımlanmaktadır) mümkün degildir. Enerji ihtiyacı özellikle 18. ve 19. yüzyılın basından itibaren (I. Sanayi Devrimi) sanayinin lokomotifi ve itici gücü olmustur. Pek çok ülke gibi ülkemiz de enerji sorunu ile karsı karsıyadır. Türkiye'de gelismekte olan bir ülke olarak, bu sürecin kesintiye ugramaması için enerji yönetimi alanında gerekli tedbirleri almak zorundadır. Bu tedbirlerin alınmasındaki en önemli nokta, enerji talep tahminlerinin saglıklı yapılmasıdır. Türkiye'de bu konuda kalkınma planları çerçevesinde bir takım çalısmalar yapılmıs olsa da enerji konusu üzerinde tam anlamıyla gerekli çalısmalar yapılmamıstır. Çalısmamızda yapılan analizler, 1980-2004 yılları arasında, OECD istatistiklerinden saglanmıs veriler ile e-wievs 5.1 programı kullanılarak yapılmıstır. Degiskenler enerji üterimi, enerji tüketimi, dogal gaz, ham petrol, kömür ve elektrik fiyatları ile nüfus ve gayri safi milli hasıladır. Analiz sonuçlarında ise, enerji tüketiminin GSMH ile olan iliskisi tespit edilebilmistir. Ayrıca birincil enerji tüketiminin, kısa dönemlik (anlık, cari) soklara fazla tepki göstermedigi, ancak uzun dönemde etkisini sürdüren soklara daha fazla tepki verdigi ve birincil enerji tüketiminde ortaya çıkan degismelerin, zaman ilerledikçe, daha az kısmının kısa dönemde ortaya çıkan degismelerle açıklanabilecegini, buna karsın daha fazla kısmının ise uzun dönemli degismelerle açıklanabilecegi, diger bir ifade ile, degismelerin zaman içerisinde kaynagının uzun dönemli degismeler oldugu sonucuna ulasılmıstır.