X-ışını koruması için kurşun vazgeçilmez mi? kurşunsuz bir homopolimerin etkinliğinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi


Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAMZE ŞİRİN SARIBAL

Danışman: Emin Murat Canger

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) alımı sırasında iyonize radyasyona maruz kalan tiroit organ dokusu, tiroit cilt dokusu ve sağ-sol meme cilt dokularında absorbe edilen radyasyon dozlarının ölçümü ile anti-RAD isimli ürünün X-ışını radyasyonundan koruma etkinliğinin, kurşun içeren bir koruyucu ile karşılaştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Araştırma için, insan yumuşak ve sert doku eşdeğeri olan bir fantom gövde üzerinde, absorbsiyon dozları ölçülmek istenen dokuları temsil eden bölgelere termolüminesans dozimetreler (TLD) yerleştirilmiştir. Üç farklı pozlama protokolü ile, aynı parametrelerde KIBT görüntüleri elde edilmiştir. Birinci protokol, herhangi bir radyasyon koruyucu olmadan gerçekleştirilmiştir. İkinci protokolde, 0,5 mmPb eşdeğerinde kurşun içerikli bir önlük ve tiroit koruyucu; üçüncü protokolde ise 0,5 mmPb eşdeğerinde kurşun içermeyen bir homopolimer radyasyon koruyucu (anti-RAD) kullanılmıştır. Her pozlama protokolü üçer kere tekrarlanmıştır, değerlendirme için üç değerin ortalaması kullanılmıştır. TLD'lerden elde edilen ölçüm sonuçları ve protokoller arasında radyasyon dozunu azaltmadaki farkın anlamlı olup olmadığı, bağımsız gruplar t testi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Tiroit organ dokusu absorbsiyon dozu, üç protokol için (korumasız, kurşun koruyucu, anti-RAD) sırasıyla 1.160, 0.695 ve 0.673 mSv'dir. Kurşun koruması ile yaklaşık %40 oranda, anti-RAD korumasıyla yaklaşık %42 oranında bir doz azalması meydana gelmiştir. Tiroit cilt dokusu absorbsiyon dozu, üç protokol için sırasıyla 2.990, 0.757 ve 0.737 mSv'dir. Hem kurşun koruması ile hem anti-RAD korumasıyla yaklaşık %75 oranında bir doz azalması meydana gelmiştir. Sağ meme cilt dokusu absorbsiyon dozu, üç protokol için sırasıyla 0.122, 0.023 ve 0.027 mSv'dir. Kurşun koruması ile yaklaşık %83 oranda, anti-RAD korumasıyla yaklaşık %80 oranında bir doz azalması meydana gelmiştir. Sol meme cilt dokusu absorbsiyon dozu, üç protokol için sırasıyla 0.137, 0.033 ve 0.040 mSv'dir. Kurşun koruması ile yaklaşık %75 oranda, anti-RAD korumasıyla yaklaşık %71 oranında bir doz azalması meydana gelmiştir. Kurşun ve anti-RAD kuruyucu protokoller arasında, radyasyon engelleme oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. Sonuç: Anti-RAD ürünü 110 kV enerji ile çalışan bir KIBT cihazının oluşturduğu iyonize radyasyona karşı, 0.5 mmPb eşdeğeri koruyucular ile benzer koruma oranı sağlamaktadır. Bu malzeme ile kurşuna ait çevresel toksisite, ağırlık, kullanım hasarına bağlı etkinliğin azalması gibi dezavantajlar elimine edilebilir. Anahtar kelimeler: radyasyondan korunma, kurşun önlük, kurşunsuz radyasyon koruyucu, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi