Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Handan Şapcı
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Cem VURAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Cyperaceae familyasının ikinci büyük cinsi olan Cyperus cinsi, yeryüzünde yaklaşık olarak 600 türe sahip iken Türkiye Florası kayıtlarına göre ülkemizde 13 türü bulunmaktadır. Bu çalışma kapsamında, birçok taksonomik probleme sahip olan Cyperus taksonlarına ait morfolojik, palinolojik ve moleküler karakterler, birlikte değerlendirilerek cinsin revizyonu yapılmıştır. Çalışmalar neticesinde, C. eragrostis ve C. microiria türleri Türkiye Florası için yeni kayıt olarak belirlenmiştir. Mariscus ve Juncellus cinsleri de Cyperus'un sinonimi olarak değerlendirilmiştir. Böylece 2 yeni kayıt ve sinonim olan cinslere ait 4 takson da Cyperus cinsine eklenmiştir. Türkiye Florası' nın 11. cildinde cinse ilave edilen C. brevifolius türü Cyperus cinsinden çıkarılarak Kyllinga cinsine aktarılmıştır. Yapılan bu değişikliklerin neticesinde ise Türkiye Cyperus cinsi takson sayısı 17'ye yükselmiştir. Cyperus hamulosus türünün ise çalışma kapsamında toplanamayıp şüpheli tür olarak bırakılmıştır. Ayrıca cinse ait tüm taksonların yayılış bilgileri güncellenmiş ve taksonların tehlike kategorileri yeniden değerlendirilmiştir. Ülkemiz Cyperus taksonlarının polen morfolojileri ilk kez bu çalışmada belirlenmiş olup, polen tipleri prolat, prolat-spheroidal ya da subprolat, ekzin yüzey süslemeleri mikro ekinat-perforattır. Cyperus capitatus 37.85 (P) x 23.42 (E) ile en büyük; 20.63 (P) x 15.83 (E) ile C. difformis en küçüktür. Türkiye Cyperus cinsi taksonlarının meyve morfolojileri de ilk kez bu çalışma kapsamında belirlenmiş olup meyve şekli obovoid, eliptik şekilli, enine kesitte üçgen ya da lentikular olup, yüzey süslemeleri rerikukat-tuberkulattır. Cyperus taksonları içerisinde en büyük meyve boyu 2.54 mm ile C. capitatus türü iken, en küçük meyve boyu 0.59 mm ile C. difformis türüne ait olduğu gözlemlenmiştir. Moleküler analizler sonucunda elde edilen veriler Türkiye Cyperus taksonlarının tamamını içeren ilk ve tek çalışma olması açısından önem arz ederken, kullanılan ITS ve trnL-F gen bölgelerinin takson ayrımlarında da cins ayrımlarında da etkin olarak kullanılabilecek karakterler olduğu görülmüştür. Gerek morfolojik gerekse moleküler tabanlı çalışmalar sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda, Cyperus cinsine yakın akraba olan ve taksonomik yeri konusunda belirsizlikler bulunan Pycreus ve Kylinga cinslerinin, ayrı cinsler olarak değil, Cyperus cinsine dahil edilerek değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.