Cevat Heyet'in Azerbaycan edebiyat tarihine bir bakış (1. cilt) adlı eserindeki Türkçe yazılar (Transliterasyon-aktarma-dizin)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, AVRASYA ARAŞTIRMALARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA ARISAL

Danışman: GÖKÇE YÜKSELEN PELER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Zengin bir mirasın izi olan Türk edebiyatı, Türk milletinin duygu ve düşüncelerini yansıtan bir aynadır. Azerbaycan edebiyatı da bu noktada şekillenmiş olan bir edebiyat sahasıdır. Bu sahada birçok yazar ve şair yetişmiştir. Bu yazarlardan biri de Cevat Heyet'tir. Cevat Heyet, dünyaca tanınmış ünlü bir cerrah olmasının yanı sıra Türkolog, araştırmacı ve tarihçi olarak da tanınmaktadır. 24 Mayıs 1925 tarihinde Tebriz'de dünyaya gelen Heyet, ailesi tarafından vatan ve millet sevgisiyle donatılmıştır. Bu nedenle Türk tarihi ve kültürüne büyük bir ilgi duymuştur. Bir cerrahi doktor olarak birçok ilke imza atan Heyet, çeşitli üstün hizmet madalyalarına layık görülmüştür. Derin ve zengin bir geçmişe sahip olan Türk milletinin dilinin ve edebiyatının yasaklanması ve ana dilinde eğitim verilmemesi Heyet'i rahatsız etmiştir. İran Pehlevi rejiminin yıkılmasının ardından gelen özgürlük rüzgârı ile Heyet, 1979 yılında halkında millî bilinci diriltmek için İran Türkü aydınları bir araya getirerek Varlık dergisini çıkarmıştır. Kurucusu ve baş editörü olduğu dergide Türk dünyasının sorunları, Türk dili, edebiyatı ve tarihi ile ilgili birçok makale kaleme almıştır. Cevat Heyet, tezimin konusu olan Azerbaycan Edebiyat Tarihine Bir Bakış 1 adlı eseri kaleme alarak Azerbaycan edebiyatını yeniden yazmıştır. Bu eserde Azerbaycan edebiyat tarihini kronolojik olarak ele alan Heyet, Azerbaycan edebiyatının tarihî dönemlerini incelemiş ve Azerbaycan Türklerinin Türk dünyasıyla olan bağını kuvvetlendirmeye çalışmıştır. Ayrıca Heyet, söz konusu eserde Azerbayan Türkü yazar ve şairlerler hakkında detaylı bilgiler vermekle birlikte bu şahsiyetlerin eserlerinden örnekler sunmuştur. Böylece Heyet, geçmiş ve gelecek nesiller arasında bir kültür köprüsü kurmayı başarmıştır. Anahtar Kelimeler: Cevat Heyet, Azerbaycan Edebiyat Tarihi, Varlık Dergisi