Radyasyona Maruz Bırakılan Gebe Sıçanlarda Melatonin'in Fetüs Kemik Gelişimi Üzerine Etkisinin İncelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANATOMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ADEM TOKPINAR
Danışman: Mehtap Nisari
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yüzyılda radyasyon endüstriden tıpta teşhis ve tedaviye, tarımsal alanlardan askeri amaçlı kullanımlara, bilimsel çalışmalardan enerji üretimine geniş yelpazede kullanılmaktadır. Çalışmamızda radyasyonun sıçan fetüslerinin kemikleri üzerinde olası teratojenik etkilerini ve bu etkilere karşı melatonin'nin koruyucu etkisi olup-olmadığını ikili iskelet boyama, immünohistokimya (İHK) ve Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ile analizi değerlendirildi. Çalışmamızda 15 adet gebe rat rastgele kontrol, melatonin 10 mg/kg/gün, radyasyon 0.5 gray, radyasyon (0.5 gray)+melatonin 10 mg/kg/gün ve sham olmak üzere 5 gruba (n=3) ayrıldı. Deney süresince sham grubuna 0.1 ml hanks intraperiotenal (i.p.) olarak uygulandı. Gebeliklerinin 20. gününde sezaryen ile uterustan çıkarılan fetüsler ilk olarak morfometrik ölçümleri ve iskelet gelişimi için ön (humerus, radius ve ulna) ve arka ekstremitelerine (femur, tibia ve fibula) ikili iskelet boyama, İHK ve Scanning Electron Microscope (SEM) analizleri uygulandı. Çalışmamızda fetüs ağırlığı, plasenta ağırlığı ve fetüs morfometrik değerlerinin radyasyon grubunda, kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı biçimde azaldığı görüldü (p<0.05). İHK analizinde Alkalen Fosfataz (ALP) ve Tartarata Rezistan Asit Fosfataz (TRAP) yoğunluğunun radyasyon grubunda diğer gruplara kıyasla anlamlı derecede düştüğü görüldü. SEM analizinde kalsiyum ve sodyum miktarı radyasyon grubu ile diğer gruplar karşılaştırıldığında azaldığı görüldü. Sonuç olarak hamilelikte iyonize radyasyona maruz kalan fetüslerde düşük doğum ağırlığı, boy kısalığı ve kemikleşmeyi azalttığı ayrıca uygulanan melatoninin ise koruyucu etkisi olduğu görüldü. Anahtar Kelimeler: İkili iskelet boyaması; Radyasyon; Rat