Bir üniversite hastanesi gebe polikliniğine başvuran gebelerin oral glukoz tolerans testi yaptırma durumlarını etkileyen faktörler ve oral glukoz tolerans testi hakkındaki bilgi düzeyleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE TATIR
Danışman: SELÇUK MISTIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi gebe polikliniğine başvuran gebelerde oral glukoz tolerans testi (OGTT) yaptırmayı etkileyen faktörleri ve OGTT hakkındaki bilgi düzeylerini belirleyerek OGTT ve gestasyonel diyabetes mellitus (GDM) ile ilgili farkındalık oluşturmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı nitelikte olan araştırmamız gebe polikliniğine 21.03.2024-15.05.2024 tarihleri arasında başvuran 362 gebeye uygulanmıştır. Yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak 37 sorudan oluşan bir anket formuyla veriler toplanmıştır. Veriler IBM SPSS V23 ile analiz edilmiştir. Sonuçlar yorumlanırken istatiksel önem düzeyi p<0,050 olarak alınmıştır. Bulgular: Çalışmamızda OGTT hakkında bilgisi olduğunu belirtenlerin oranı %51,7'dir. GDM erkenden teşhis edilmezse hem kendisi hem de bebeğinde oluşabilecek olumsuz durumlar hakkında yeterli bilgisi olmadığını belirtenlerin oranı %63'tür. OGTT yaptırmayı istemeyenler ya da yaptırmayanların nedenleri sırasıyla verilmiştir: %47,4 'ü doktorunun önermediğinden, %31,4'ü test için kullanılan içeceğin bulantı veya baş ağrısına neden olmasından istememiştir ya da yaptırmamıştır. %28,3 ise testin şimdiki veya sonraki gebeliklerini olumsuz yönde etki edeceğini düşündüğünden istememiş ya da yaptırmamıştır. Ekonomik durumu düşük olanların, tekrarlayan düşüğü olanların ve ilk gebeliği olanların OGTT bilgisizlik riski daha yüksek bulunmuştur. OGTT bilgisizlik riski 24-28. hafta aralığında olup OGTT yaptırmış olanlar ya da 28 haftadan büyük gebeliklerde gebelikte OGTT yaptırma durumu ile OGTT hakkında bilgi sahibi olma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p=0,002). OGTT hakkında bilgisi olanlarda OGTT yaptırma oranı %60'dır. Gebelikte OGTT zamanını bilme ile OGTT yaptırma durumu arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p=0,003). 24-28. haftalarda OGTT yapıldığını belirtenlerin şimdiki gebeliğinde OGTT yaptırma oranı % 59,1'dir. OGTT'nin yapıldığı haftayı bilmeyenlerde şimdiki gebeliğinde OGTT yaptırmama oranı %74,2'dir. 3. gebeliği olanların OGTT yaptırmama riski 1. gebeliği olanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Daha önceki gebeliklerinde GDM tanısı almamış olanların, GDM tanısı alanlara göre OGTT yaptırmama riskinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sonuç: Gebelikte OGTT yaptırma oranları ve OGTT hakkında bilgi sahibi olduğunu belirtenlerin oranları düşüktür. GDM'nin tanı ve taramasında kullanılan OGTT ile ilgili gebelere açıklamalar yapılarak gebelerin kafalarındaki soru işaretleri giderilmelidir. Gebeler GDM'nin anne ve bebek üzerindeki komplikasyonları hakkında yeterli bilgi sahibi değildir. İlk prenatal ziyaretten itibaren aile hekimlerinin ve kadın doğum hekimlerinin GDM'nin anneye, fetüse ve yenidoğana olan etkilerini kapsamlı bir şekilde gebelere anlatmalıdır. Anahtar Kelimeler: OGTT, GDM, Gebelik, Bilgi, Doktor