Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilim, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Özlem ÖZ GERGİN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Karamehmet YILDIZ
Özet:Amaç: Bu çalışmada, tek doz intramüsküler enjeksiyonla verilen bupivakain, ropivakain ve levobupivakainin rat iskelet kas dokusundaki miyotoksik ve apoptotik etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.Materyal ve Metod: Çalışma Wistar-Albino türü, dişi cins 40 rat üzerinde gerçekleştirildi. Deney hayvanları, her biri 10 rattan oluşan 4 gruba ayrıldı. Ratların sağ gastrocinemius kasına, çalışma grubuna uygun olarak % 0,5 konsantrasyonda bupivakain, ropivakain ve levobupivakain ile %0,9 normal salin intramüsküler yoldan uygulandı. Her bir grupta yer alan ratlar enjeksiyondan sonraki 2. günde, ketamin anestezisi altında, servikal dislokasyon uygulanarak sakrifiye edildi. Sakrifiye edilen ratların enjeksiyon yapılan kasları diseke edilerek ışık mikroskobu, elektron mikroskop ve immünflorasan mikroskopta incelenmek üzere hazırlandı. Işık mikroskobu için hazırlanan kesitler hemotoksilen-eozin ile boyanarak incelendi ve gözlenen kas hasarı ?Benoit, Yagiela ve Ferrell? skorlama sistemi kulanılarak skorlandı. Söz konusu lokal anestezik ajanların iskelet kas dokusunda neden olduğu ultrastrüktürel değişiklikler transmisyon elektron mikroskop kullanılarak subsellüler düzeyde incelendi. Apoptotik aktivasyonun araştırılması için hazırlanan kesitler TUNEL (terminal deoxynucleotidyl transferase-mediated dUTP-biotin nick and labelling assay) yöntemi ile boyandı ve immünflorasan mikroskopta değerlendirildi.Bulgular: Işık mikroskobu incelemesinde Grup B, Grup L ve Grup R'de enjeksiyondan sonraki 2. günde gözlenen kas hasarı, Grup SF'de gözlenen kas hasarından anlamlı derecede fazlaydı (p<0.05). Her üç lokal anestezik ajanın neden olduğu iskelet kas dokusu hasarının kalitatif olarak benzer şekilde olduğu gözlendi. Kas hasarının kantitatif olarak, Grup B'de en fazla [Hasar Skoru = 3.0 (2.0-3.0)] , Grup R'de Grup B'den daha az [Hasar Skoru = 2.0 (2.0-3.0)] ve Grup L'de en az [Hasar Skoru = 1.0 (1.0-1.0)] olduğu gözlendi (p<0.05, her bir karşılaştırma için).Hazırlanan kesitlerin elektron mikroskobik incelenmesinde, her üç lokal anestezik ajanın benzer şekilde; nispeten normal yapılarını koruyan kas lifleri ve hücre çekirdeklerinin yanısıra, mitokondriyonlarda genişleme, mitokondriyon iç membranlarında parçalanma ve membranöz whorl oluşumları ile sarkoplazmik retikulum sisternalarında genişlemeler şeklinde tanımlanan hücresel hasara neden olduğu gözlendi. Subsellüler hasarın, bupivakain grubunda en fazla, ropivakain grubunda bupivakain grubundan daha az ve levobupivakain grubunda en az olduğu gözlendi.İmmünflorasan mikroskop incelemelerinde bupivakain verilen gruptan elde edilen kesitlerde apoptozise uğramış hücre kalıntıları gözlenirken, ropivakain ve levobupivakain verilen gruplarda apoptotik aktivasyon bulgularına rastlanmadı.Sonuç: Bu çalışmada, bupivakainin rat iskelet kas dokusunda diğer iki ajandan daha fazla miyotoksik hasara neden olduğu, levobupivakainin ise hem bupivakainden hem de ropivakainden daha az miyotoksik hasara neden olduğu, ışık mikroskobu kullanılarak doku düzeyinde ve elektron mikroskop kullanılarak hücresel düzeyde gösterilmiştir. Çalışmada ayrıca, bupivakainin apoptotik hücre aktivasyonuna neden olduğu gözlenirken, ropivakain ve levobupivakainin böyle bir etkisinin olmadığı saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Lokal anestezikler, miyotoksisite, levobupivakain, bupivakain, ropivakain, elektron mikroskop, apoptozis.