Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA ÇETİN
Danışman: Hatice Yüceler Kaçmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:KOLESİSTEKTOMİ SONRASI FİZİKSEL HAREKETLİLİK, AĞRI VE İYİLEŞME KALİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ Büşra ÇETİN Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ağustos 2024 Danışman: Doç. Dr. Hatice YÜCELER KAÇMAZ ÖZET Çalışma kolesistektomi geçiren hastaların ameliyat sonrası fiziksel hareketlilik, ağrı ve iyileşme kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişkisel araştırma olarak yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 30.10.2023-05.07.2024 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Genel Cerrahi Servislerinde kolesistektomi geçiren ve araştırmanın dahil edilme kriterlerine uyan 136 hasta oluşturmuştur. Etik kurul, kurum izni ve bilgilendirilmiş gönül oluru alınan bu araştırmada veriler; Hasta Tanıtım Formu, 6 dakikalık yürüme testi, pedometre, Hasta Takip Çizelgesi, Visual Analog Skala, İyileşme Kalitesi Ölçeği-15 (QoR-15) kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada ameliyat öncesi dönemde hasta tanıtım formu ve 6 dk'lık yürüme testi uygulanan hastaların ameliyat sonrası yerleştirilen pedometre aracılığı ile adım sayıları ve Visual Analog Skala ile ağrı düzeyleri üç gün boyunca takip edilmiştir. Ameliyat sonrası üçüncü günün sonunda QoR-15 hastalara uygulanmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, Mann Whitney-U, Kruskal Wallis ve Pearson korelasyon testi kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak değerlendirilmiştir. Kolesistektomi sonrası hastaların adım sayısı ortancalarının birinci günde 245, ikinci günde 719.50, üçüncü günde 983.50 ve ağrı puan ortalamalarının ise birinci günde 7.20±1.10, ikinci günde 5.26±1.29, üçüncü günde 3.76±1.42 olduğu tespit edilmiştir. Kolesistektomi sonrası üçüncü günde QoR-15 toplam puan ortalaması 124.75±18.71 olup ölçek alt boyutlarının puan ortalamaları sırasıyla; rahatlık alt boyutunda 40.94±6.33, duygu alt boyutunda 33.75±7.19, bağımsızlık alt boyutunda 14.30±3.89, destek alt boyutunda 19.58±1.27 ve ağrı alt boyutunda 16.16±3.03'dür. Kolesistektomi sonrası hastaların adım sayıları ile ağrı puanları arasında negatif yönde düşük ve orta düzeyde, QoR-15 toplam ve alt boyut puanları ile pozitif yönde düşük ve orta düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Araştırmanın sonucuna göre kolesistektomi sonrası hastaların adım sayısı arttıkça ağrının azaldığı ve iyileşme kalitesinin arttığı saptanmıştır. Bu çalışma fiziksel hareketliliğin cerrahi sonrası iyileşme sürecinde kritik bir rol üstlendiğini doğrular niteliktedir. Çalışmanın sonuçları doğrultusunda hastaların fiziksel hareket düzeylerinin takip edilmesi ve fiziksel hareketliliğe teşvik edilmesi, fiziksel hareketliliğin ağrı ve iyileşme kalitesine etkisinin farklı cerrahi hasta gruplarında tekrar çalışılması, fiziksel hareketliliği ölçen en iyi aracın tespit edilmesine yönelik çalışmaların yapılması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Ağrı; Fiziksel Hareketlilik; İyileşme kalitesi; Kolesistektomi.