Farklı nitrifikasyon inhibitörlerinin domateste bakteriyel solgunluk (Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis) hastalığına etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AysuTuğçe GÜL

Danışman: Sümer Horuz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Domateste bakteriyel kanser ve solgunluk hastalığı ekonomik boyutta bitki gelişimini ve verimini sınırlandıran önemli bir hastalıktır. Hastalığa dayanıklı ticari çeşit bulunmaması ve kimyasal mücadelenin yetersiz olması nedeniyle mücadelesi oldukça zordur. Saksı denemeleri şeklinde yürütülen bu tez çalışmasında karşılaştırma olarak azot inhibitörsüz normal amonyum sülfat ile yavaş salınım özelliğine sahip disiyandiamid (DCD) ve 3, 5 dimetilpirazolyum gliseroborat (DMPB) azot inhibitörlü amonyum sülfat gübrelerinin domates bakteriyel solgunluk hastalığına, bitki boyuna, gövde çapına, bitkideki klorofil miktarına ve bitki kuru ağırlığına etkisi araştırılmıştır. Denemede gübrelerin 100, 250 ve 500 ppm dozları bitkilere sulama suyu şeklinde birer hafta arayla üç kez uygulanmış ve uygulanan gübrelerin etkinliği, pozitif kontrol grubundaki bitkilerle kıyaslanarak belirlenmiştir. Birinci denemede gübreler hastalık gelişimini % 42-78 oranları arasında, ikinci denemede ise % 44-82 etki arasında engellemiştir. Her iki denemede inhibitörlü ve inhibitörsüz gübrelerin 500 ppm dozları hastalığı baskılamada en etkili uygulamalar olmuştur. Azot inhibitörsüz ve inhibitörlü gübreler bitkinin kuru ağırlığında % 7-111, bitki boyunda % 42, gövde çapında % 10 ve klorofil miktarında ise % 26'ya varan oranlarda artışa yol açarak başarılı uygulamalar olmuştur. Bu çalışma azot inhibitörlü gübrelerin bakteriyel solgunluk hastalığı üzerine etkisini ortaya koyan ilk çalışmadır. Domates bakteriyel solgunluk hastalığı ile entegre mücadele programlarına inhibitörlü gübrelerin de eklenmesi faydalı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Azot, solgunluk, domates, hastalık, gübre, mücadele