Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fatih Doğan KOCA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Fatih DUMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:100 nm'den daha küçük boyuta sahip olan nanopartiküller, geniş yüzey alanlarına ve yüksek yüzey enerjisine sahiptir. Nanomalzemeler sahip oldukları bu eşsiz özellikleri sayesinde tıpta, biyomedikal, elektronik uygulamaları, ilaç salınımı ve gen transferi, kozmetik sanayi ve biyosensör uygulamalarında kendisine yer bulmaktadır. Bu çalışmada, Mentha aquatica bitkisinin yaprak özütü ile CuO, ZnO ve TiO2 nanopartikülleri (NP) biyolojik yöntemle sentezlenmiştir. Sentezlenen NP'lerin karakterizasyonu UV-Vis, yüzey yükü, SEM, XRD, FT-IR, DLS ve TGA ile gerçekleştirilerek, genotoksik ve sitotoksik özellikleri incelenmiştir. CuO NP'nin ışık emme noktası 343 nm, yüzey yükü -13.9 mV, ortalama boyutu 57 nm olarak belirlenmiştir. ZnO NP'nin ışık emme noktasının 366 nm, yüzey yükünün -13.3 mV, ortalama boyutunun 74 nm civarında olduğu gözlenmiştir. TiO2 NP'nin ışık emme noktası 354 nm, yüzey yükü -37.6 mV, ortalama boyutu 69 nm olarak tespit edilmiştir. Sentezlenen nanopartiküllerin plazmid DNA'sı (pBR 322) ile etkileşimi incelenmiş, konsantrasyon artışı ile DNA yapılarında hasara neden olduğu gözlenmiştir. CuO NP'nin çalışılan tüm konsantrasyonlarında DNA hasarına yol açtığı ve bu hasarın iyon formuna göre daha şiddetli olduğu gözlenmiştir. ZnO ve TiO2 NP'lerin konsantrasyon artışına bağlı olarak plazmid DNA'sında hasara yol açtığı belirlenmiştir. Fare kemik iliği kaynaklı mezankimal kök hücreleri (rKİ-MKH) üzerinde yapılan sitotoksisite testlerinde CuO, ZnO ve TiO2 NP'lerin konsantrasyon ve zamana bağlı olarak hücre canlılığında azalmaya neden olduğu kaydedilmiştir. Ayrıca Cu, Zn ve Ti iyon formlarının nano formuna kıyasla fare kemik iliği kaynaklı mezankimal kök hücre canlılığında daha fazla azalmaya sebep olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada M. aquatica yaprak özütü ile CuO, ZnO ve TiO2 NP'lerin ucuz, kısa sürede ve çevre dostu yöntemle sentezlenerek genotoksik ve sitotoksik çalışmalarda kullanılabileceği öngörülmüştür. Anahtar Kelimeler: Mentha aquatica, CuO NP, ZnO NP, TiO2 NP, Biyosentez, Genotoksisite, Sitotoksisite.