Mahalle kültürünün kentlilik bilincine etkisi: Seyrani Mahallesi örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞÇE AYATA DOĞAN

Danışman: İlkay Şahin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, mahalle kültürünün kentlilik bilincinin oluşma sürecini nasıl etkilediğini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, mahalle sakinlerinin oluşturduğu komşuluk ilişkileri, değişen yaşam tarzları ve kentlilik algıları gibi unsurlar derinlemesine araştırılacaktır. Bu tez, özellikle büyük şehirlerde yaşayan insanların yalnızlık duygularını azaltmak ve sosyal bağlarını güçlendirmek için mahalle kültürünün yeniden canlandırılmasının önemini vurgulamaktadır. Çalışma, yetişkinlerin bakış açılarını dikkate alarak, mahallede var olan komşuluk kültürünün ve geleneklerinin nasıl değiştiğini ve bu değişimlerin kentlilik bilincini nasıl etkilediğini, mahalle sakinlerinin yaşadıkları kente olan aidiyet duygularını, kentlilik bilinci farkındalıklarını, kentleşme süreçlerini ve kentlilik bilincini etkileyen faktörlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Tezde, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri oluşturma tekniği olarak ise yarı yapılandırılmış görüşme kullanılmıştır. Örnekleme tekniği amaçlı ve kartopu örneklemedir. Katılımcıların farklı sosyo-ekonomik arka planlara sahip olmaları hedeflenmiştir. Örneklem hacmini Seyrani Mahallesi sakinleri oluşturmaktadır. Görüşmeler kaydedilmiş olup aynı zamanda da not alınarak görüşmeler tamamlandıktan sonra, kayıtlar ve notlar analiz edilerek veriler sınıflandırılmış ve yorumlanmıştır. Çalışma kapsamında konu hakkında yazılmış kitaplar, dergi makaleleri ve tezler incelenerek teorik bir çerçeve oluşturulmuş, ardından saha çalışması ile elde edilen veriler bu çerçeve içerisinde analiz edilmiştir. Yapılan görüşmeler sonucunda doğum yeri Kayseri olan bireylerin kentlilik bilinci düzeylerinin yüksek olduğu aynı zamanda da bireylerin ikamet sürelerinin de komşuluk ilişkilerini ve kentsel aidiyet duygusunu arttırdığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Mahalle Kültürü, Kentlileşme, Kentleşme, Kentlilik Bilinci